Nhân viên bán thời gian có hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên sẽ thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc nếu đáp ứng điều kiện về mức lương theo Luật BHXH 2024.
I. Đối tượng và điều kiện áp dụng
- Đối tượng áp dụng: Người lao động làm việc bán thời gian (không trọn thời gian) theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên. Quy định này áp dụng cho cả các loại hợp đồng có tên gọi khác nhưng thể hiện việc trả công, tiền lương và có sự quản lý của người sử dụng lao động.
- Điều kiện về tiền lương: Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH phải bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất. Những người có tiền lương tháng thấp hơn mức này sẽ không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Trường hợp loại trừ: Người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
II. Tiền lương và tỷ lệ đóng BHXH
1. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH
- Bao gồm: Mức lương, phụ cấp lương (chức vụ, thâm niên, độc hại…) và các khoản bổ sung khác được ghi cụ thể trong hợp đồng lao động.
- Không bao gồm: Các khoản thưởng, tiền phúc lợi, trợ cấp ăn trưa, xăng xe, điện thoại, và các khoản hỗ trợ không cố định khác.
2. Tỷ lệ đóng BHXH, BHYT, BHTN
Tỷ lệ đóng được áp dụng theo hai giai đoạn do có sự thay đổi về quy định Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN):
- Giai đoạn từ 01/7/2025 đến 31/12/2025: Nhân viên bán thời gian chưa phải tham gia BHTN.
- Người lao động đóng: 9,5% (8% vào quỹ hưu trí – tử tuất + 1,5% vào quỹ BHYT).
- Người sử dụng lao động đóng: 20,5% (14% hưu trí – tử tuất + 3% ốm đau – thai sản + 0,5% TNLĐ-BNN + 3% BHYT).
- Giai đoạn từ 01/01/2026 trở đi: Nhân viên bán thời gian bắt đầu tham gia BHTN.
- Người lao động đóng: 10,5% (thêm 1% BHTN).
- Người sử dụng lao động đóng: 21,5% (thêm 1% BHTN).
Lưu ý: Tỷ lệ đóng vào Quỹ TNLĐ-BNN của người sử dụng lao động có thể là 0.3% nếu doanh nghiệp đủ điều kiện và được Bộ LĐ-TB&XH chấp thuận.
III. Cách tính mức đóng cụ thể
- Công thức: Mức đóng = Tiền lương tháng đóng BHXH × Tỷ lệ đóng tương ứng
Ví dụ thực tế
Một nhân viên bán thời gian có tiền lương đóng BHXH là 5.000.000 đồng/tháng:
- Trong năm 2025 (từ 01/7):
- Người lao động đóng: 5.000.000 x 9,5% = 475.000 đồng/tháng.
- Người sử dụng lao động đóng: 5.000.000 x 20,5% = 1.025.000 đồng/tháng.
- Từ năm 2026:
- Người lao động đóng: 5.000.000 x 10,5% = 525.000 đồng/tháng.
- Người sử dụng lao động đóng: 5.000.000 x 21,5% = 1.075.000 đồng/tháng.
Lưu ý quan trọng
- Bảo hiểm y tế (BHYT): Từ 01/7/2025, nhân viên bán thời gian có hợp đồng từ 01 tháng trở lên được tham gia BHYT bắt buộc (thay vì phải từ 03 tháng như trước đây).
- Miễn đóng BHXH: Nếu người lao động không làm việc và không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì cả người lao động và người sử dụng lao động không phải đóng BHXH của tháng đó.
- Đối tượng mở rộng: Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố cũng là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Xử phạt: Người sử dụng lao động không đóng, đóng không đủ hoặc trốn đóng BHXH sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và buộc phải truy thu toàn bộ số tiền phải đóng.
