Chi phí nghiên cứu sản phẩm mới (R&D) dù bị thất bại vẫn có thể được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về liên quan hoạt động kinh doanh và chứng từ hợp lệ.
I. Điều kiện để chi phí R&D được tính vào chi phí hợp lý
- Chi phí thực tế phát sinh phải liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp hoặc hoạt động giáo dục nghề nghiệp.
- Có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định pháp luật.
- Với hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên, bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (trừ trường hợp đặc biệt được phép).
II. Chi phí R&D dù thất bại có được tính vào chi phí được trừ?
Hiện tại không có quy định riêng về việc xử lý chi phí R&D thất bại. Tuy nhiên, theo nguyên tắc chung của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, tất cả các khoản chi cho hoạt động R&D, dù thành công hay thất bại, đều được tính vào chi phí hợp lý nếu đảm bảo đầy đủ điều kiện về hóa đơn, chứng từ và liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp.
III. Mức khấu trừ và các loại chi phí R&D được chấp nhận
- Doanh nghiệp được tính chi phí nghiên cứu phát triển công nghệ gấp 2 lần (200%) chi phí thực tế khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN (theo Nghị quyết 198/2025/QH15).
- Các khoản chi phí được tính bao gồm:
- Tiền lương, tiền công và các khoản đóng góp có tính chất lương cho nhân viên tham gia R&D.
- Chi phí nguyên liệu, vật liệu và dịch vụ liên quan đến R&D.
- Chi phí thuê hoặc sử dụng kết quả nghiên cứu, quyền sở hữu trí tuệ, bản quyền.
- Chi phí khấu hao, thuê máy móc, nhà xưởng phục vụ R&D.
- Chi phí sản xuất thử nghiệm trên quy mô công nghiệp, đào tạo nhân lực và chi phí tư vấn, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
IV. Thủ tục và lưu ý khi hạch toán chi phí R&D
- Doanh nghiệp nên phân tách rõ chi phí R&D trong hệ thống kế toán và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ: hợp đồng, biên bản bàn giao, nghiệm thu, thanh lý, hóa đơn, chứng từ liên quan.
- Nếu đăng ký hoạt động R&D hoặc thành lập tổ chức nghiên cứu chuyên biệt, cần thực hiện đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước theo quy định tại Nghị định 08/2014/NĐ-CP.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp đầu tư 1 tỷ đồng cho việc phát triển sản phẩm mới nhưng thử nghiệm thất bại, không thương mại hóa được sản phẩm. Nếu chi phí này có hóa đơn chứng từ hợp lệ, liên quan đến R&D, doanh nghiệp được ghi nhận 2 tỷ đồng chi phí được trừ khi tính thuế TNDN theo quy định hiện hành.
Lưu ý quan trọng
- Toàn bộ chi phí R&D (kể cả khi thất bại) phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ, được ghi sổ kế toán đúng quy định mới được tính vào chi phí hợp lý.
- Các khoản chi vi phạm quy định về chứng từ, thanh toán, hoặc liên quan đến vi phạm hành chính sẽ không được chấp nhận khi tính thuế TNDN.
- Luật không giới hạn chỉ chi phí R&D thành công mới được trừ.
