Không. Từ ngày 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh dù phải tham gia BHXH bắt buộc nhưng không có quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp vì không đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
I. Lý do chủ hộ kinh doanh không được hưởng trợ cấp thất nghiệp
- BHTN và BHXH bắt buộc là hai chế độ độc lập:
- BHXH bắt buộc cho chủ hộ kinh doanh chỉ bao gồm các chế độ: ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất (tổng tỷ lệ đóng 25%).
- BHTN không nằm trong danh mục đóng bắt buộc của chủ hộ kinh doanh.
- Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp:
- Phải có 12 tháng đóng BHTN trong 24 tháng trước khi thất nghiệp.
- Phải chấm dứt hợp đồng lao động với người sử dụng lao động.
- Chủ hộ kinh doanh không có hợp đồng lao động với chính mình hoặc người khác, nên không đủ điều kiện hưởng.
II. Bản chất pháp lý
- Chủ hộ kinh doanh không phải là người lao động thông thường:
- Là người quản lý, điều hành hộ kinh doanh, không có quan hệ lao động theo hợp đồng.
- Việc đóng BHXH bắt buộc không tự động đi kèm quyền lợi BHTN.
- Cách duy nhất để hưởng trợ cấp thất nghiệp: Chủ hộ phải ký hợp đồng lao động với một đơn vị khác và đóng BHTN cho vị trí đó.
Ví dụ thực tế
- Chủ hộ A tại TP.HCM đóng BHXH bắt buộc từ 01/7/2025 với mức lương tham chiếu 7,8 triệu đồng/tháng (mức đóng 2,34 triệu đồng/tháng).
- Năm 2026, nếu ngừng kinh doanh, chủ hộ A không thể yêu cầu trợ cấp thất nghiệp vì:
- Không có lịch sử đóng BHTN.
- Không có hợp đồng lao động để chấm dứt.
Lưu ý quan trọng
- Không nhầm lẫn giữa BHXH và BHTN: Đóng BHXH bắt buộc chỉ mang lại quyền lợi về hưu trí, ốm đau, thai sản, tử tuất.
- Chế tài nếu không đóng BHXH: Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh không đóng BHXH bắt buộc có thể bị phạt hành chính.
