Cổ đông không thể rút vốn trực tiếp khỏi công ty cổ phần mà chỉ có thể chuyển nhượng cổ phần cho người khác hoặc yêu cầu công ty mua lại nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
I. Quyền và hình thức rút vốn của cổ đông công ty cổ phần
- Không được rút vốn trực tiếp: Cổ đông không thể rút vốn đã góp thông qua cổ phần phổ thông ra khỏi công ty dưới mọi hình thức, trừ những trường hợp pháp luật quy định cụ thể.
II. Các phương án rút vốn khỏi công ty cổ phần
1. Chuyển nhượng cổ phần
- Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần cho cổ đông khác hoặc cá nhân, tổ chức bên ngoài (điểm d khoản 1 Điều 111 Luật Doanh nghiệp 2020).
- Việc chuyển nhượng thực hiện qua hợp đồng chuyển nhượng cổ phần hoặc qua thị trường chứng khoán nếu công ty niêm yết.
- Người nhận chuyển nhượng chỉ trở thành cổ đông khi đã thanh toán và được ghi vào sổ đăng ký cổ đông.
2. Hạn chế chuyển nhượng đối với cổ đông sáng lập
- Trong 3 năm đầu sau ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập chỉ chuyển nhượng tự do cho các cổ đông sáng lập khác.
- Chuyển nhượng cho người không phải là cổ đông sáng lập cần có sự chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông.
- Sau 3 năm, việc chuyển nhượng tự do theo quy định.
3. Yêu cầu công ty mua lại cổ phần
- Cổ đông có thể yêu cầu công ty mua lại cổ phần nếu không đồng ý với nghị quyết về tổ chức lại công ty hoặc thay đổi quyền, nghĩa vụ cổ đông.
- Yêu cầu gửi bằng văn bản trong vòng 10 ngày kể từ ngày thông qua nghị quyết.
- Công ty có 90 ngày để mua lại với giá thị trường hoặc giá điều lệ công ty quy định.
- Nếu không thỏa thuận được giá, có thể yêu cầu tổ chức thẩm định giá.
4. Giảm vốn điều lệ để hoàn trả vốn góp
- Công ty có thể hoàn trả một phần vốn góp cho cổ đông theo tỷ lệ sở hữu nếu đã hoạt động kinh doanh liên tục từ 2 năm trở lên kể từ ngày đăng ký thành lập và đảm bảo thanh toán đủ các khoản nợ.
- Công ty phải đăng ký giảm vốn điều lệ trong vòng 10 ngày kể từ khi hoàn thành việc hoàn trả.
III. Thủ tục cập nhật thay đổi cổ đông và trách nhiệm pháp lý
- Sau chuyển nhượng cổ phần, công ty phải cập nhật thông tin cổ đông vào sổ đăng ký cổ đông và thông báo thay đổi đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 3 ngày làm việc (nếu thuộc trường hợp bắt buộc).
- Trường hợp rút vốn trái quy định, cổ đông và người có lợi ích liên quan phải liên đới chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi giá trị cổ phần đã bị rút và các thiệt hại phát sinh.
Lưu ý quan trọng
- Cách duy nhất để rút vốn khỏi công ty cổ phần là chuyển nhượng cổ phần hoặc yêu cầu công ty mua lại theo điều kiện pháp luật. Việc rút vốn trái phép sẽ bị xử lý và chịu trách nhiệm pháp lý.
