Bạn không được đóng bù cho số tháng đã nghỉ việc khi chuyển từ bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc sang BHXH tự nguyện, trừ một số trường hợp đặc biệt được quy định cụ thể.
I. Nguyên tắc chung về đóng bù BHXH tự nguyện
- Không được đóng bù cho thời gian đã nghỉ việc khi chuyển từ BHXH bắt buộc sang BHXH tự nguyện.
- Chỉ được đóng BHXH tự nguyện từ thời điểm đăng ký tham gia trở đi.
- Không có căn cứ pháp lý để đóng bù cho thời gian bỏ trống không tham gia BHXH trước đó.
II. Các trường hợp đặc biệt được phép đóng bù
- Đóng bù một lần để đủ điều kiện hưởng lương hưu
- Người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
- Thời gian đóng BHXH còn thiếu tối đa 10 năm (120 tháng).
- Được đóng bù một lần cho những năm còn thiếu để tích lũy đủ số năm đóng BHXH và hưởng lương hưu hàng tháng. Lưu ý: Hiện tại yêu cầu là đủ 20 năm, nhưng từ 01/07/2025, người tham gia chỉ cần có đủ 15 năm đóng BHXH trở lên để được hưởng lương hưu.
- Đóng bù cho thời gian tạm dừng đóng BHXH tự nguyện
- Chỉ áp dụng với người đã từng tham gia BHXH tự nguyện nhưng đã tạm dừng.
- Khi quay lại tham gia, được phép đóng bù cho các tháng đã tạm dừng.
- Phải đăng ký lại phương thức đóng và mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH.
III. Cách tính mức đóng bù BHXH tự nguyện
- Mức đóng bù hằng tháng được tính bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn.
- Khi đóng bù cho thời gian tạm dừng, số tiền đóng bù được tính bằng tổng mức đóng của các tháng chậm đóng và áp dụng lãi gộp. Mức lãi này bằng lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề với năm đóng.
IV. Các chính sách mới nổi bật từ 01/07/2025
- Hỗ trợ tiền đóng từ Nhà nước: Người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm: 50% cho hộ nghèo/người ở xã đảo/đặc khu; 40% cho hộ cận nghèo; 30% cho người dân tộc thiểu số; và 20% cho các nhóm khác (thời gian hỗ trợ tối đa 10 năm).
- Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu: Lao động nam có thời gian đóng BHXH trên 35 năm và nữ trên 30 năm khi nghỉ hưu sẽ được hưởng trợ cấp một lần tính trên số năm đóng vượt.
- Hưởng lương hưu cao hơn khi tiếp tục đóng BHXH: Người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng vẫn tiếp tục đóng BHXH sẽ được hưởng mức lương hưu cao hơn khi nghỉ hưu.
Ví dụ thực tế
- Trường hợp không được đóng bù: Anh A đã đóng BHXH bắt buộc 10 năm, nghỉ việc 2 năm, nay muốn tham gia BHXH tự nguyện. Anh A chỉ có thể tham gia từ thời điểm đăng ký, không thể đóng bù cho 2 năm đã nghỉ việc trước đó.
- Trường hợp được đóng bù: Ông B tham gia BHXH tự nguyện từ 3/2021 đến 9/2021 thì dừng, đến tháng 2/2022 quay lại. Ông B được phép đóng bù cho 4 tháng còn thiếu (từ tháng 10/2021 đến 01/2022) với mức đóng bù có tính lãi suất.
Lưu ý quan trọng
- Thời gian tham gia BHXH tự nguyện được cộng nối với thời gian đã đóng BHXH bắt buộc để tính chế độ.
- Để hưởng lương hưu hàng tháng, người lao động phải đủ tuổi nghỉ hưu và có đủ 20 năm đóng BHXH. Từ ngày 01/07/2025, điều kiện này sẽ giảm xuống còn 15 năm.
- Việc đóng bù chỉ áp dụng với hai trường hợp đặc biệt nêu trên, không được đóng bù tùy ý.
