Không. Chỉ tham gia BHXH tự nguyện sẽ không đi kèm quyền lợi hưởng BHYT trong quá trình đóng; chỉ khi bắt đầu hưởng lương hưu hàng tháng mới được cấp thẻ BHYT miễn phí.
I. BHXH tự nguyện và BHYT là hai chính sách riêng biệt
- BHXH tự nguyện và BHYT là hai chế độ hoạt động tách biệt, được quy định bởi hai luật khác nhau, với mục tiêu, phương thức đóng và quyền lợi hoàn toàn độc lập.
- Việc tham gia BHXH tự nguyện chỉ đảm bảo các quyền lợi về hưu trí, tử tuất, thai sản, không đồng nghĩa với việc mặc nhiên được cấp thẻ BHYT.
II. Quyền lợi BHYT khi tham gia BHXH tự nguyện
1. Trong thời gian đóng BHXH tự nguyện
- Người tham gia không được cấp thẻ BHYT miễn phí.
- Không được quỹ BHYT chi trả chi phí khám chữa bệnh từ việc đóng BHXH tự nguyện.
- Nếu muốn có BHYT, phải tự mua theo các diện khác, phổ biến nhất là BHYT theo hộ gia đình.
2. Khi đã hưởng lương hưu từ BHXH tự nguyện
- Được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt quá trình hưởng lương hưu.
- Mức hưởng BHYT là 95% chi phí khám bệnh, chữa bệnh.
III. Các chế độ và điều kiện của BHXH tự nguyện (áp dụng từ 01/7/2025)
1. Các chế độ được hưởng
- Chế độ hưu trí: Điều kiện hưởng được nới lỏng hơn.
- Chế độ tử tuất: Thân nhân được hưởng trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất.
- Chế độ trợ cấp thai sản (bổ sung mới): Lao động nữ sinh con hoặc người cha khi vợ sinh con sẽ được nhận trợ cấp.
2. Điều kiện hưởng lương hưu
- Đã đóng BHXH tự nguyện đủ 15 năm trở lên.
- Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật lao động.
IV. Mức hỗ trợ và phương thức đóng BHXH tự nguyện
1. Mức hỗ trợ từ Nhà nước (từ 01/7/2025)
- 50% mức đóng cho người thuộc hộ nghèo.
- 40% mức đóng cho hộ cận nghèo.
- 30% mức đóng cho người dân tộc thiểu số.
- 20% mức đóng cho các đối tượng còn lại.
- Trường hợp thuộc nhiều đối tượng sẽ hưởng mức hỗ trợ cao nhất.
2. Phương thức đóng BHXH tự nguyện
- Đóng định kỳ: tháng, 3 tháng, 6 tháng, hoặc 12 tháng một lần.
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau (tối đa 5 năm).
- Đóng một lần cho những năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu (tối đa 10 năm).
Ví dụ thực tế
Bà B, 48 tuổi, tham gia BHXH tự nguyện. Trong thời gian đóng, bà không nhận được thẻ BHYT miễn phí từ quỹ BHXH và phải tự mua BHYT theo hộ gia đình. Sau khi đóng đủ 15 năm và đến tuổi nghỉ hưu, bà bắt đầu nhận lương hưu và được cấp thẻ BHYT miễn phí với mức hưởng 95% chi phí khám chữa bệnh.
Lưu ý quan trọng
- BHXH tự nguyện từ 01/7/2025 gồm 3 chế độ: hưu trí, tử tuất, và trợ cấp thai sản. Không bao gồm quyền lợi BHYT trong quá trình đóng.
- Người tham gia BHXH tự nguyện muốn có BHYT phải mua riêng theo các diện khác.
- Thẻ BHYT miễn phí chỉ được cấp khi đã bắt đầu hưởng lương hưu hàng tháng.
