Không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ không liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế GTGT. Doanh nghiệp cần lưu ý các điều kiện chặt chẽ về chứng từ thanh toán theo quy định mới nhất áp dụng từ 01/7/2025.
I. Nguyên tắc và điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào
1. Nguyên tắc khấu trừ
- Cơ sở kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khấu trừ được khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào nếu hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.
- Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng chung cho cả hoạt động chịu thuế và không chịu thuế: Chỉ được khấu trừ số thuế đầu vào tương ứng với phần dùng cho hoạt động chịu thuế GTGT.
- Doanh nghiệp phải hạch toán riêng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ. Nếu không hạch toán riêng được, số thuế được khấu trừ tính theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế trên tổng doanh thu.
2. Điều kiện khấu trừ (Cập nhật mới nhất)
- Có hóa đơn GTGT hợp pháp hoặc chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu.
- Thanh toán không dùng tiền mặt: Bắt buộc đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả nhập khẩu) có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT).
- Hàng hóa, dịch vụ mua vào phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế GTGT.
II. Quy định khấu trừ đối với các trường hợp đặc biệt
1. Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu (hưởng thuế suất 0%)
Để được khấu trừ hoặc hoàn thuế, cần đáp ứng đủ các điều kiện:
- Hợp đồng bán hàng hóa, gia công hoặc cung ứng dịch vụ ký với tổ chức, cá nhân nước ngoài.
- Hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ hoặc hóa đơn điện tử xuất khẩu.
- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng.
- Tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu đã thông quan.
2. Các trường hợp đặc thù khác
- Ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống: Nếu giá trị vượt mức quy định (thường là 1,6 tỷ đồng) và không kinh doanh vận tải/du lịch, số thuế GTGT tương ứng với phần giá trị vượt mức sẽ không được khấu trừ.
- Hàng hóa tổn thất: Được khấu trừ nếu tổn thất do thiên tai, hỏa hoạn, hoặc các trường hợp bất khả kháng khác (phải có hồ sơ chứng minh).
- Nhà ở cho công nhân: Thuế GTGT của tài sản cố định hình thành nhà ở cho công nhân làm việc trong khu công nghiệp được khấu trừ theo quy định pháp luật về nhà ở.
III. Xử lý thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ
- Số thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN hoặc tính vào nguyên giá tài sản cố định.
- Ngoại lệ quan trọng: Số thuế GTGT không được khấu trừ do vi phạm điều kiện thanh toán (hóa đơn trên 5 triệu nhưng trả tiền mặt) thì KHÔNG được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.
Ví dụ thực tế
| Trường hợp | Khấu trừ? | Lý do / Giải thích |
|---|---|---|
| Mua NVL 4 triệu đồng, thanh toán tiền mặt | Có | Giá trị dưới 5 triệu đồng, được phép dùng tiền mặt. |
| Mua máy móc 10 triệu đồng, thanh toán tiền mặt | Không | Vi phạm điều kiện thanh toán (trên 5 triệu phải chuyển khoản). |
| Mua xe ô tô cho Giám đốc đi lại (không kinh doanh vận tải) | Một phần | Chỉ khấu trừ phần thuế tương ứng với nguyên giá 1,6 tỷ đồng. |
| Mua quà tặng cá nhân bằng chuyển khoản | Không | Không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. |
Lưu ý quan trọng (Áp dụng từ 01/7/2025)
- Ngưỡng thanh toán mới: Mọi hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (trước đây là 20 triệu).
- Quy định cộng dồn: Mua hàng nhiều lần trong cùng một ngày của cùng một nhà cung cấp, nếu tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên thì bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt cho tất cả các hóa đơn đó.
- Hàng hóa mua dưới 5 triệu đồng vẫn được thanh toán tiền mặt và được khấu trừ thuế GTGT bình thường (nếu đáp ứng các điều kiện khác).
