Bạn không thể tự do lựa chọn mức thu nhập để đóng BHXH bắt buộc nếu là người lao động theo hợp đồng, nhưng chủ hộ kinh doanh được quyền chọn trong phạm vi quy định của luật.
I. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động
- Không được tự do lựa chọn mức thu nhập đóng BHXH bắt buộc.
- Mức đóng phải căn cứ vào tiền lương tháng ghi trong hợp đồng lao động, bao gồm mức lương theo công việc/chức danh và các khoản bổ sung thường xuyên theo thang, bảng lương do doanh nghiệp xây dựng.
- Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH phải đảm bảo:
- Tối thiểu: Không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.
- Tối đa: Không vượt quá 20 lần mực lương tham chiếu do Chính phủ quy định.
- Tỷ lệ đóng:
- Người lao động: 10,5% tiền lương tháng (8% vào quỹ hưu trí và tử tuất, 1,5% vào quỹ BHYT, 1% vào quỹ BHTN).
- Người sử dụng lao động: 21,5% tiền lương tháng.
II. Chủ hộ kinh doanh
- Được lựa chọn mức thu nhập hàng tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc trong phạm vi cho phép:
- Tối thiểu: Bằng mức lương tham chiếu do Chính phủ quy định.
- Tối đa: Bằng 20 lần mức lương tham chiếu.
- Tỷ lệ đóng: Chủ hộ kinh doanh đóng 25% trên mức thu nhập đã chọn (3% vào quỹ ốm đau, thai sản và 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất).
- Lộ trình áp dụng:
- Từ 01/07/2025: Áp dụng cho chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Từ 01/07/2029: Áp dụng cho các trường hợp chủ hộ kinh doanh khác.
Lưu ý quan trọng
- Người lao động nghỉ việc từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH của tháng đó.
- Việc doanh nghiệp kê khai sai mức lương đóng BHXH cho người lao động có thể bị xử phạt hành chính.
- Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH không bao gồm các khoản thưởng, trợ cấp và các khoản phúc lợi khác không có tính chất thường xuyên.
- Theo Luật BHXH 2024, điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu được giảm xuống còn 15 năm.
