Từ ngày 01/7/2025, tổng tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc không thay đổi, nhưng có nhiều điều chỉnh về phân bổ chi tiết, đối tượng tham gia và quy định theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
I. Mức đóng BHXH bắt buộc từ 01/7/2025
1. Tỷ lệ đóng BHXH
- Tổng tỷ lệ: Giữ nguyên 32% trên tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
- Phân bổ chi tiết:
- Người sử dụng lao động đóng 21,5%:
- 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất
- 3% vào quỹ ốm đau và thai sản
- 0,5% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
- 3% vào quỹ bảo hiểm y tế (BHYT)
- 1% vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)
- Người lao động đóng 10,5%:
- 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất
- 1,5% vào quỹ BHYT
- 1% vào quỹ BHTN
- Người sử dụng lao động đóng 21,5%:
2. Mức lương tối thiểu vùng làm căn cứ đóng BHXH
Mức lương tối thiểu vùng năm 2025 được áp dụng làm căn cứ đóng BHXH tối thiểu:
- Vùng I: 4.960.000 đồng/tháng
- Vùng II: 4.410.000 đồng/tháng
- Vùng III: 3.860.000 đồng/tháng
- Vùng IV: 3.450.000 đồng/tháng
3. Đối tượng tham gia mới: Chủ hộ kinh doanh
- Từ ngày 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh cá thể thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Mức đóng: 25% trên tiền lương làm căn cứ đóng, gồm:
- 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất
- 3% vào quỹ ốm đau và thai sản
- Chủ hộ kinh doanh được lựa chọn mức lương đóng từ mức tham chiếu đến 20 lần mức tham chiếu.
II. Những điểm mới quan trọng khác
1. Thay thế “mức lương cơ sở” bằng “mức tham chiếu”
- Luật BHXH 2024 sử dụng khái niệm “mức tham chiếu” để tính toán các chế độ BHXH.
- Trong giai đoạn chuyển tiếp, mức tham chiếu sẽ tạm thời bằng mức lương cơ sở hiện hành.
2. Giảm thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu
- Thời gian đóng BHXH tối thiểu để đủ điều kiện hưởng lương hưu giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm.
3. Thay đổi quy định về rút BHXH một lần
- Người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 sẽ bị hạn chế rút BHXH một lần, chỉ được áp dụng trong các trường hợp đặc biệt (đủ tuổi hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng, mắc bệnh hiểm nghèo, ra nước ngoài định cư).
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp tại Hà Nội (Vùng I) có lao động nhận lương 10.000.000 đồng/tháng sẽ đóng như sau:
– Doanh nghiệp: 21,5% × 10.000.000 = 2.150.000 đồng.
– Người lao động: 10,5% × 10.000.000 = 1.050.000 đồng.
Lưu ý quan trọng
- Giới hạn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vẫn là 20 lần mức lương cơ sở (trong giai đoạn chuyển tiếp là mức tham chiếu).
- Người lao động không làm việc và không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH tháng đó.
- Các quy định trên áp dụng cho người lao động Việt Nam. Người lao động nước ngoài có tỷ lệ đóng khác và không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật BHXH 2024.
