Không thể đóng BHYT tự nguyện cho người thân nếu không cùng hộ khẩu. Cụ thể, chỉ người có tên trong cùng hộ gia đình mới được tham gia BHYT theo hình thức này.
I. Quy định về BHYT theo hộ gia đình
Theo quy định pháp luật hiện hành, BHYT theo hộ gia đình chỉ áp dụng cho những người có tên trong cùng một hộ gia đình. Kể từ ngày 01/7/2021, với hiệu lực của Luật Cư trú 2020, khái niệm “hộ gia đình” không còn dựa trên sổ hộ khẩu giấy mà được xác định dựa trên thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.
- Hộ gia đình tham gia BHYT bao gồm toàn bộ người có tên cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp.
II. Mức đóng BHYT theo hộ gia đình
Mức đóng BHYT theo hộ gia đình được tính theo nguyên tắc giảm trừ cho các thành viên tiếp theo, cụ thể:
- Người thứ nhất: đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở.
- Người thứ hai: đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất.
- Người thứ ba: đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất.
- Người thứ tư: đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất.
- Từ người thứ năm trở đi: đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.
Việc giảm trừ mức đóng này chỉ được thực hiện khi các thành viên cùng tham gia trong cùng năm tài chính.
III. Các hình thức tham gia BHYT khác cho người thân
- BHYT do người sử dụng lao động đóng: Nếu người thân là người lao động có hợp đồng lao động.
- BHYT do ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ: Nếu người thân thuộc các đối tượng được hỗ trợ theo quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP và Nghị định 20/2021/NĐ-CP (ví dụ: người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người cao tuổi, đối tượng bảo trợ xã hội…).
- Các hình thức tham gia BHYT khác theo quy định của pháp luật.
Lưu ý quan trọng
- Do đã bãi bỏ sổ hộ khẩu giấy, khi thực hiện các thủ tục liên quan đến BHYT, người dân không cần xuất trình sổ hộ khẩu. Thay vào đó, có thể sử dụng các giấy tờ như Căn cước công dân gắn chip hoặc các giấy tờ khác để chứng minh thông tin cư trú.
- Khi đi khám, chữa bệnh, người tham gia phải xuất trình thẻ BHYT còn hạn sử dụng và giấy tờ tùy thân có ảnh (như CCCD, Hộ chiếu) để xác minh nhân thân.
