Có, bạn có thể nhờ người khác nhận thay tiền thai sản hoặc tiền ốm đau khi đáp ứng đúng điều kiện, quy trình và giấy tờ theo quy định của Bảo hiểm xã hội (BHXH).
I. Điều kiện và quy trình ủy quyền nhận thay tiền thai sản/ốm đau
- Đối tượng được ủy quyền: Bất kỳ cá nhân nào có giấy tờ tùy thân hợp lệ theo quy định (chứng minh nhân dân/căn cước công dân/hộ chiếu…).
- Bắt buộc có Giấy ủy quyền mẫu số 13-HSB (người hưởng BHXH và người được ủy quyền phải điền đầy đủ thông tin).
1. Quy trình thực hiện ủy quyền nhận tiền
- Người hưởng tự lập hồ sơ và điền mẫu ủy quyền 13-HSB.
- Nộp mẫu 13-HSB kèm hồ sơ cho cơ quan Bưu điện (nếu nhận chế độ hàng tháng/trợ cấp thất nghiệp) hoặc nộp cho cơ quan BHXH (chế độ một lần, ốm đau, thai sản…).
- Người được ủy quyền mang giấy tờ tùy thân có ảnh đến nhận tiền tại đúng nơi đã đăng ký.
- Ký nhận tiền trên danh sách chi trả.
2. Các loại hình nhận tiền
- Nhận qua đơn vị sử dụng lao động.
- Nhận qua tài khoản cá nhân.
- Nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH. Người lao động và người được ủy quyền thoả thuận lựa chọn hình thức phù hợp.
II. Thời hạn giải quyết hồ sơ ủy quyền nhận tiền
- Cơ quan BHXH giải quyết tối đa 6 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người sử dụng lao động.
- Cơ quan BHXH giải quyết tối đa 3 ngày làm việc nếu nhận hồ sơ trực tiếp từ người lao động.
III. Hành vi bị cấm và trách nhiệm khi nhận thay tiền thai sản/ốm đau
- Không được chiếm dụng tiền bảo hiểm xã hội, gian lận, giả mạo hồ sơ, cản trở quyền lợi người thụ hưởng.
- Người được ủy quyền phải báo giảm ngay khi phát sinh các sự kiện như người hưởng tử vong, bị tạm dừng hưởng, ra nước ngoài… Nếu vi phạm phải hoàn trả số tiền nhận sai và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
IV. Lưu ý về giấy tờ, mẫu biểu và các lỗi thường gặp
- Ghi đầy đủ địa chỉ, thông tin các bên trong mẫu 13-HSB, rõ ràng loại thủ tục cần ủy quyền, chế độ nhận thay.
- Chữ ký bắt buộc được chứng thực bởi chính quyền địa phương hoặc phòng công chứng.
- Giấy ủy quyền tiếng nước ngoài phải có bản dịch sang tiếng Việt có xác nhận.
- Giấy tờ tùy thân của người được ủy quyền phải hợp lệ và xuất trình đúng lúc nhận tiền.
- Nếu không ghi thời hạn ủy quyền thì mặc định là 1 năm.
- Giấy ủy quyền phải được nộp kèm đúng hồ sơ theo quy trình, tránh làm sai quy định tránh bị từ chối hoặc phải hoàn trả tiền.
Ví dụ thực tế
Một người lao động nữ sinh con, lập hồ sơ nhận chế độ thai sản, làm giấy ủy quyền mẫu 13-HSB cho mẹ ruột nhận thay. Mẹ ruột mang giấy tờ tùy thân cùng giấy ủy quyền đến cơ quan BHXH, ký nhận tiền trên danh sách chi trả và được nhận chế độ thai sản hợp pháp.
Lưu ý quan trọng
- Không sử dụng mẫu dự thảo, chỉ dùng mẫu đúng hiệu lực. Hiện tại Quyết định 166/QĐ-BHXH, Quyết định 2222/QĐ-BHXH là các văn bản hướng dẫn, không thấy văn bản mang tên Luật BHXH 2024 hay Quyết định 1674/QĐ-BHXH năm 2025 có hiệu lực thực tế.
- Không có quy định mức xử phạt hành chính cụ thể cho hành vi gian lận, chỉ quy định người vi phạm phải hoàn trả số tiền nhận sai và có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự.
