Không phải tất cả doanh nghiệp đều bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm; chỉ những đối tượng nhất định theo quy định mới bắt buộc thực hiện kiểm toán này.
I. Các đối tượng bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC).
- Tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo Luật các tổ chức tín dụng, bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
- Tổ chức tài chính, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài.
- Công ty đại chúng, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán.
- Doanh nghiệp nhà nước, trừ doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước.
- Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A có sử dụng vốn nhà nước (trừ các dự án thuộc lĩnh vực bí mật nhà nước).
- Doanh nghiệp có công ty niêm yết, doanh nghiệp nhà nước hoặc tổ chức kinh doanh chứng khoán góp vốn đáng kể thì thường phải kiểm toán theo yêu cầu của đơn vị góp vốn hoặc quy định riêng.
- Doanh nghiệp kiểm toán và chi nhánh của doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam.
II. Một số quy định quan trọng khác về kiểm toán báo cáo tài chính
- Thời hạn ký hợp đồng: Doanh nghiệp nên ký hợp đồng kiểm toán sớm, trước khi kết thúc năm tài chính, để đảm bảo tiến độ lập và nộp báo cáo tài chính đúng hạn.
- Nộp báo cáo: Khi nộp báo cáo tài chính cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc công khai tài chính, các doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc phải đính kèm báo cáo kiểm toán.
- Miễn trừ: Doanh nghiệp nhà nước hoặc dự án đã được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán thì không bắt buộc kiểm toán độc lập cho năm tài chính đó.
- Chuẩn bị phát hành chứng khoán: Doanh nghiệp chuẩn bị phát hành chứng khoán ra công chúng phải có báo cáo tài chính được kiểm toán theo quy định của Luật Chứng khoán.
III. Doanh nghiệp không thuộc đối tượng bắt buộc kiểm toán
Các doanh nghiệp không thuộc các đối tượng bắt buộc có thể tự nguyện thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính. Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức thuê doanh nghiệp kiểm toán thực hiện kiểm toán trước khi nộp cho cơ quan nhà nước hoặc trước khi công khai tài chính.