Không, công ty không được trả lương cho người lao động bằng sản phẩm hoặc bằng đô la (USD, ngoại tệ), trừ trường hợp đặc biệt đối với lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
I. Hình thức trả lương hợp pháp và các loại tiền tệ được phép sử dụng
1. Trả lương bằng sản phẩm
- Không hợp pháp. Theo quy định, tiền lương bắt buộc phải trả bằng tiền (tiền mặt hoặc chuyển khoản), không được trả bằng sản phẩm, hàng hóa hay hiện vật khác.
2. Hình thức trả lương theo sản phẩm
- Đây là hình thức tính lương dựa vào số lượng và chất lượng sản phẩm người lao động hoàn thành, theo mức giá đã thỏa thuận.
- Tuy nhiên, công ty vẫn phải trả bằng tiền (đồng Việt Nam), không phải bằng sản phẩm.
3. Trả lương bằng đô la Mỹ (USD) hoặc ngoại tệ
- Nguyên tắc chung, tiền lương phải trả bằng đồng Việt Nam.
- Chỉ ngoại lệ nếu người lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam, hai bên có thể thỏa thuận trả lương bằng ngoại tệ (USD).
II. Quy định chi tiết về phương thức và hình thức trả lương
- Tiền lương phải trả trực tiếp, đầy đủ, đúng hạn cho người lao động.
- Có thể trả bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản qua tài khoản ngân hàng cá nhân của người lao động. Nếu chuyển khoản, doanh nghiệp chi trả chi phí chuyển khoản.
- Không được khấu trừ tiền lương quá 30% lương thực trả mỗi tháng (sau khi đã trừ bảo hiểm & thuế), trừ các khoản khấu trừ hợp pháp (như bồi thường thiệt hại).
III. Xử phạt khi vi phạm quy định về trả lương
- Doanh nghiệp trả lương bằng sản phẩm, hoặc ngoại tệ trái quy định, sẽ bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng (đối với cá nhân), tổ chức bị phạt gấp đôi mức này.
- Còn phải trả đủ tiền lương chưa trả, cộng tiền lãi của số tiền lương chậm trả, tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của ngân hàng nhà nước.
Ví dụ thực tế
- Trả lương theo sản phẩm (hợp pháp): Công nhân hoàn thành 100 chiếc áo, mỗi chiếc được tính đơn giá 50.000 đồng, sẽ nhận bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản tổng là 5.000.000 đồng.
- Trả lương bằng sản phẩm (bất hợp pháp): Công nhân làm ra áo, công ty trả lương bằng chính những chiếc áo đó thay vì trả bằng tiền.
Lưu ý quan trọng
- Thưởng (hoa hồng, quà) công ty có thể trả bằng sản phẩm, đây không phải là lương và pháp luật không cấm.
