Người lao động đi làm việc ở nước ngoài về Việt Nam có thể được cộng nối thời gian tham gia BHXH nếu đáp ứng quy định về bảo lưu và tiếp tục đóng BHXH, không rút BHXH một lần trước khi xuất cảnh.
I. Nguyên tắc cộng nối thời gian tham gia BHXH
Người lao động đi làm việc ở nước ngoài được cộng nối thời gian Bảo hiểm xã hội (BHXH) theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (hiện hành) và các quy định có hiệu lực đến khi Luật BHXH 2024 được áp dụng. Nguyên tắc cơ bản là thời gian đã tham gia BHXH trước khi đi nước ngoài sẽ được bảo lưu và cộng nối với thời gian tham gia BHXH sau khi trở về Việt Nam, với điều kiện người lao động tiếp tục tham gia BHXH và không rút BHXH một lần trước khi xuất cảnh.
II. Các trường hợp và quy định cụ thể
1. Các trường hợp được cộng nối
Các trường hợp được cộng nối thời gian BHXH bao gồm:
- Người lao động thuộc biên chế của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, đơn vị lực lượng vũ trang được cử đi công tác, học tập, làm việc có thời hạn ở nước ngoài.
- Người lao động đi hợp tác lao động sau khi về nước tiếp tục tham gia đóng BHXH bắt buộc.
- Người lao động thuộc biên chế… được cử đi công tác, học tập, làm việc ở nước ngoài; hoặc người lao động đi theo hợp đồng lao động nước ngoài hợp pháp…
2. Quy định về truy đóng BHXH
Sau khi về nước, người lao động có thể tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc (nếu có đơn vị sử dụng lao động) hoặc tham gia BHXH tự nguyện; Pháp luật hiện hành không cho phép truy đóng BHXH bắt buộc cho thời gian người lao động làm việc ở nước ngoài đã qua, trừ một số trường hợp đặc thù được cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn theo hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.
3. Quy định đối với thời gian công tác trước 01/01/1995
Đối với thời gian làm việc trước ngày 01/01/1995, nếu người lao động chưa được giải quyết chế độ trợ cấp thôi việc, trợ cấp một lần, trợ cấp phục viên, xuất ngũ hoặc BHXH một lần thì thời gian đó được tính để hưởng chế độ hưu trí, tử tuất mà không cần đóng bổ sung BHXH.
III. Thủ tục thực hiện
Thủ tục cộng nối thời gian BHXH được thực hiện theo các quy định hiện hành về việc cấp và xác nhận thời gian đóng trên sổ BHXH. Người lao động cần liên hệ với cơ quan BHXH địa phương nơi cư trú để được hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, thủ tục. Cơ quan BHXH sẽ xem xét, xác định và có văn bản trả lời trong thời hạn quy định.
IV. Hiệp định song phương về BHXH
Việt Nam đã ký kết các hiệp định BHXH song phương với một số quốc gia như Hàn Quốc, Đức… Các hiệp định này cho phép tính cộng gộp thời gian tham gia BHXH ở cả hai quốc gia để làm căn cứ xét điều kiện hưởng các chế độ, tạo thuận lợi cho người lao động di chuyển giữa các nước.
Lưu ý quan trọng
- Việc cộng nối thời gian BHXH chỉ áp dụng khi người lao động không rút BHXH một lần trước khi xuất cảnh và tiếp tục tham gia BHXH khi trở về Việt Nam.
- Thời gian tham gia BHXH ở nước ngoài không tự động được tính cộng với thời gian tham gia tại Việt Nam, trừ trường hợp có hiệp định song phương về BHXH giữa hai quốc gia.
