Khi doanh nghiệp giải thể mà chưa hoàn thành nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), pháp luật quy định rõ trình tự xử lý để bảo vệ quyền lợi người lao động.
I. Trình tự xử lý nợ BHXH khi doanh nghiệp giải thể
- Thanh lý tài sản: Cơ quan có thẩm quyền tiến hành thanh lý toàn bộ tài sản doanh nghiệp và khoản nợ BHXH sẽ được ưu tiên thanh toán từ số tiền thu được. Theo quy định pháp luật về thanh lý tài sản và ưu tiên thanh toán các khoản nợ, BHXH là khoản nợ ưu tiên được thanh toán trước các khoản nợ khác.
- Xử lý khi tài sản không đủ: Nếu số tiền thu được từ thanh lý tài sản không đủ để trả nợ BHXH. Nếu tài sản thanh lý không đủ để trả nợ BHXH, quyền lợi người lao động sẽ được xem xét hỗ trợ theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 142/2024/QH15.
II. Chính sách hỗ trợ đặc thù cho người lao động
- Quốc hội ban hành Nghị quyết 142/2024/QH15 giao Chính phủ quy định chi tiết về việc hỗ trợ giải quyết chế độ hưu trí, tử tuất cho người lao động bị nợ BHXH trước ngày 01/07/2024. Dự kiến có khoảng 200.000 người lao động sẽ được hưởng quyền lợi này.
- Các khoản tiền phạt, lãi chậm đóng được nộp vào Quỹ BHXH chung, không dùng trực tiếp để chi trả cho khoản nợ BHXH của doanh nghiệp giải thể.
III. Quy định pháp luật và vai trò của các cơ quan
- Luật BHXH 2024 (có hiệu lực từ 01/07/2025) quy định các biện pháp xử lý nghiêm ngặt hơn với doanh nghiệp nợ BHXH, như phạt chậm đóng 0,03%/ngày.
- Theo Bộ luật Lao động 2019, tổ chức Công đoàn có quyền khởi kiện doanh nghiệp nợ BHXH để bảo vệ quyền lợi người lao động.
Lưu ý quan trọng
- Đối với doanh nghiệp còn hoạt động: Các doanh nghiệp còn hoạt động nhưng đang nợ BHXH vẫn có thể thực hiện thủ tục để giải quyết quyền lợi cho lao động đủ điều kiện nghỉ hưu hoặc thôi việc.
- Ghi nhận thời gian đóng BHXH: Thời gian nợ BHXH chỉ được tính và giải quyết quyền lợi khi doanh nghiệp đã nộp hoặc khi người lao động thuộc diện được hỗ trợ đặc thù theo Nghị quyết 142/2024/QH15.
