Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam sẽ áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT nếu đáp ứng đủ điều kiện, nếu không sẽ áp dụng phương pháp trực tiếp theo quy định mới nhất.
I. Các phương pháp tính thuế GTGT áp dụng
1. Phương pháp khấu trừ thuế (phương pháp chính)
- Đối tượng áp dụng: Doanh nghiệp có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên, hoặc đăng ký tự nguyện, hoặc là cơ sở kinh doanh mới thành lập từ dự án đầu tư được phê duyệt. Điều kiện chung là phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
- Công thức áp dụng: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
2. Phương pháp trực tiếp (áp dụng khi không đủ điều kiện khấu trừ)
- Đối tượng áp dụng: Doanh nghiệp không đáp ứng các điều kiện để áp dụng phương pháp khấu trừ.
- Công thức áp dụng: Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ %.
- Tỷ lệ % theo ngành nghề:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 1%
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%
- Hoạt động kinh doanh khác: 2%
Ví dụ thực tế
- Phương pháp khấu trừ (với thuế suất 8%): Mua nguyên liệu 500 triệu đồng (thuế GTGT đầu vào 40 triệu), bán thành phẩm 600 triệu đồng (thuế GTGT đầu ra 48 triệu). Số thuế GTGT phải nộp là 48 – 40 = 8 triệu đồng.
- Phương pháp trực tiếp: Doanh thu 1 tỷ đồng, hoạt động sản xuất (tỷ lệ 3%). Số thuế phải nộp là 1.000.000.000 x 3% = 30.000.000 đồng.
Lưu ý quan trọng
- Giảm thuế GTGT: Từ 01/07/2025 đến 31/12/2026, nhiều hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng thuế suất 10% được giảm xuống 8% (theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP). Doanh nghiệp phải ghi rõ thuế suất “8%” trên hóa đơn.
- Giảm thuế cho phương pháp trực tiếp: Trong cùng giai đoạn trên, cơ sở kinh doanh tính thuế theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu được giảm 20% mức tỷ lệ.
- Điều kiện khấu trừ thuế đầu vào: Phải có hóa đơn GTGT hợp lệ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho các giao dịch theo quy định.
- Loại trừ giảm thuế: Một số nhóm hàng hóa, dịch vụ như viễn thông, công nghệ thông tin, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản… không được áp dụng giảm thuế.
- Quy định về chuyển đổi phương pháp: Quy định cũ về việc phải chờ 12 tháng liên tục để chuyển từ phương pháp trực tiếp về lại phương pháp khấu trừ không còn được áp dụng theo các văn bản pháp luật mới.
- Đối với một số trường hợp đặc thù như nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài không thực hiện chế độ kế toán Việt Nam, bên Việt Nam (bên ký hợp đồng) có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay theo phương pháp trực tiếp.
