Hộ kinh doanh không bắt buộc phải báo cáo tất cả tài khoản ngân hàng, nhưng phải thông báo tài khoản dùng để nộp thuế và cung cấp thông tin khi cơ quan thuế yêu cầu kiểm tra theo quy định.
I. Nghĩa vụ liên quan đến tài khoản ngân hàng
1. Thông báo tài khoản nộp thuế
Theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, hộ kinh doanh có nghĩa vụ đăng ký và thông báo số tài khoản ngân hàng dùng để nộp thuế điện tử với cơ quan thuế. Việc này chỉ áp dụng cho tài khoản thực hiện giao dịch nộp thuế, không áp dụng cho tất cả các tài khoản giao dịch kinh doanh thông thường.
2. Cung cấp thông tin khi được kiểm tra
Cơ quan thuế chỉ yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết về tài khoản ngân hàng khi có quyết định thanh tra, kiểm tra dựa trên phân tích rủi ro. Các trường hợp thường bị kiểm tra bao gồm:
- Có sự chênh lệch lớn giữa doanh thu kê khai và dòng tiền thực tế trên tài khoản.
- Có dấu hiệu giao dịch bất thường, nghi ngờ trốn thuế.
Khi có yêu cầu, hộ kinh doanh phải cung cấp đầy đủ sao kê, chứng từ để giải trình nguồn thu.
II. Các quy định mới ảnh hưởng đến quản lý doanh thu (từ 2025-2026)
1. Áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền (từ 01/06/2025)
Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh trong các lĩnh vực như nhà hàng, khách sạn, siêu thị, bán lẻ… có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế được khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế. Quy định này giúp:
- Minh bạch hóa doanh thu theo thời gian thực.
- Giúp cơ quan thuế dễ dàng đối chiếu, phát hiện chênh lệch giữa doanh thu trên hóa đơn và giao dịch ngân hàng.
2. Chuyển đổi sang phương pháp kê khai (từ 01/01/2026)
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, phương pháp tính thuế theo hình thức khoán sẽ được bãi bỏ. Tất cả hộ kinh doanh sẽ chuyển sang phương pháp kê khai. Chế độ kế toán sẽ được áp dụng theo quy mô doanh thu:
- Doanh thu 200 triệu – 3 tỷ đồng/năm: Áp dụng sổ sách, chứng từ kế toán đơn giản (chủ yếu ghi chép doanh thu, chi phí).
- Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm: Phải thực hiện chế độ kế toán tương tự doanh nghiệp siêu nhỏ.
Ví dụ thực tế
Một hộ kinh doanh nhà hàng tại TP.HCM có doanh thu năm 2025 dự kiến là 1.5 tỷ đồng. Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, từ 01/06/2025, hộ này phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Nếu cơ quan thuế phát hiện doanh thu trên hóa đơn điện tử là 1.5 tỷ nhưng dòng tiền vào tài khoản ngân hàng của chủ hộ lên đến 3 tỷ và không giải trình được khoản chênh lệch, cơ quan thuế sẽ tiến hành kiểm tra để ấn định lại số thuế phải nộp.
Lưu ý quan trọng
- Lưu trữ chứng từ: Hộ kinh doanh phải lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, sổ sách và sao kê ngân hàng liên quan đến hoạt động kinh doanh để phục vụ việc giải trình khi có yêu cầu.
- Phạm vi kiểm tra: Cơ quan thuế chỉ được yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản trong phạm vi của quyết định thanh tra, kiểm tra đã được phê duyệt.
- Kinh doanh trên sàn TMĐT: Hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử (không có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến) phải tự kê khai và nộp thuế theo quy định mới từ 01/07/2025.
