Hộ kinh doanh có trách nhiệm mua bảo hiểm xã hội (BHXH) cho lao động và từ 01/07/2025, chủ hộ kinh doanh cũng phải tham gia BHXH bắt buộc cho chính mình theo quy định mới.
I. Nghĩa vụ đối với người lao động
- Hộ kinh doanh có sử dụng người lao động phải tham gia BHXH bắt buộc cho những người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ 01 tháng trở lên. Đây là quy định đã có từ Luật Bảo hiểm xã hội 2014, không phải quy định mới từ năm 2025.
- Tổng mức đóng cho người lao động là 32%, trong đó hộ kinh doanh đóng 21,5% và người lao động đóng 10,5% vào lương của mình
II. Nghĩa vụ đối với chủ hộ kinh doanh (áp dụng từ 01/07/2025)
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc cho bản thân.
1. Lộ trình áp dụng
- Từ 01/07/2025: Áp dụng đối với chủ hộ kinh doanh thực hiện nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Từ 01/07/2029: Áp dụng đối với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán và các trường hợp còn lại.
2. Mức đóng bảo hiểm
- Tỷ lệ đóng BHXH: Chủ hộ tự đóng 100% với tỷ lệ 25% trên mức thu nhập do mình lựa chọn. Trong đó:
- 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
- 3% vào quỹ ốm đau, thai sản.
- Mức thu nhập làm căn cứ đóng: Do chủ hộ tự lựa chọn, trong khoảng từ 585.000 đồng/tháng đến 11.700.000 đồng/tháng.
- Bảo hiểm y tế (BHYT): Ngoài ra, chủ hộ đóng thêm 4,5% trên mức thu nhập đã chọn để tham gia BHYT.
Ví dụ thực tế
Chị An là chủ một cửa hàng thời trang, nộp thuế theo phương pháp kê khai và có thuê 2 nhân viên làm việc toàn thời gian. Chị đã phải đóng BHXH cho 2 nhân viên của mình từ trước. Từ ngày 01/07/2025, chị An phải đóng thêm BHXH bắt buộc cho chính bản thân. Nếu chị chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng là 8.000.000 đồng/tháng, số tiền chị phải đóng cho riêng mình là 2.000.000 đồng/tháng (25% của 8 triệu).
Lưu ý quan trọng
- Nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động và nghĩa vụ đóng cho bản thân chủ hộ là hai quy định riêng biệt.
- Chủ hộ kinh doanh đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Hộ kinh doanh không có đăng ký kinh doanh thì chủ hộ không phải tham gia BHXH bắt buộc.
- Khi tham gia, chủ hộ được hưởng các chế độ: ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất và được cấp thẻ BHYT.
- Việc không tham gia hoặc đóng chậm sẽ bị truy thu số tiền phải đóng và bị xử phạt theo quy định.
