Hộ kinh doanh không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Thay vào đó, hộ kinh doanh chỉ phải nộp một số loại thuế và phí khác theo quy định pháp luật.
I. Quy định về đối tượng nộp thuế
- Đối tượng nộp thuế TNDN: Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/10/2025), đối tượng nộp thuế TNDN là các tổ chức có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế, bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp…
- Bản chất hộ kinh doanh: Là hình thức kinh doanh do cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình, không phải là tổ chức có tư cách pháp nhân. Do đó, hộ kinh doanh không thuộc đối tượng nộp thuế TNDN.
II. Các nghĩa vụ thuế chính của hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh có nghĩa vụ nộp 3 loại thuế/phí chính sau:
- Lệ phí môn bài: Áp dụng khi doanh thu hàng năm trên 100 triệu đồng. Mức đóng được chia theo bậc doanh thu:
- Doanh thu trên 100 đến 300 triệu đồng/năm: 300.000 đồng/năm.
- Doanh thu trên 300 đến 500 triệu đồng/năm: 500.000 đồng/năm.
- Doanh thu trên 500 triệu đồng/năm: 1.000.000 đồng/năm.
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế thu nhập cá nhân (TNCN):
- Ngưỡng miễn thuế: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống được miễn cả hai loại thuế này (áp dụng đến hết 31/12/2025). Từ ngày 01/01/2026, ngưỡng này sẽ được nâng lên 200 triệu đồng/năm.
- Cách tính thuế: Khi doanh thu vượt ngưỡng, thuế được tính trên toàn bộ doanh thu theo phương pháp khoán. Tỷ lệ phần trăm (%) thuế thay đổi tùy theo ngành nghề kinh doanh theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC.
- Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT × Tỷ lệ thuế GTGT
- Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ thuế TNCN
Ví dụ thực tế
- Hộ kinh doanh tạp hóa có doanh thu 80 triệu đồng/năm (trong năm 2025):
- Không phải nộp lệ phí môn bài.
- Không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
- Hộ kinh doanh phân phối hàng hóa có doanh thu 250 triệu đồng/năm (trong năm 2025):
- Nộp lệ phí môn bài: 300.000 đồng/năm.
- Nộp thuế GTGT: 250.000.000đ × 1% = 2.500.000 đồng.
- Nộp thuế TNCN: 250.000.000đ × 0.5% = 1.250.000 đồng.
- Không phải nộp thuế TNDN.
Lưu ý quan trọng
- Chuyển đổi lên doanh nghiệp: Hộ kinh doanh khi chuyển đổi thành doanh nghiệp sẽ được miễn thuế TNDN trong 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế.
- Hóa đơn điện tử: Từ 01/06/2025, hộ kinh doanh có doanh thu năm trước liền kề từ 1 tỷ đồng trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
- Bãi bỏ thuế khoán: Theo kế hoạch, từ ngày 01/01/2026, phương pháp tính thuế theo hình thức khoán sẽ được bãi bỏ, hộ kinh doanh sẽ chuyển sang kê khai theo các phương pháp khác.
- Thay đổi từ 2025: Một số quy định mới đáng chú ý có hiệu lực gồm: mã số thuế được thay bằng số định danh cá nhân (01/07/2025), bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt cho giao dịch từ 5 triệu đồng (01/07/2025), sàn TMĐT có trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay cho người bán (01/04/2025).
- Kinh doanh đa ngành: Nếu kinh doanh nhiều lĩnh vực, hộ kinh doanh phải thực hiện khai và tính thuế theo tỷ lệ của từng lĩnh vực riêng biệt.
