Chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc phải đồng thời tham gia Bảo hiểm y tế (BHYT) bắt buộc theo quy định của Luật BHXH 2024.
I. Lộ trình áp dụng
Việc áp dụng quy định này được thực hiện theo lộ trình 2 mốc thời gian chính, căn cứ theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP:
- Từ ngày 01/07/2025: Áp dụng đối với chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Từ ngày 01/07/2029: Áp dụng đối với các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh còn lại.
II. Mức đóng và phương thức đóng
Tổng mức đóng của chủ hộ kinh doanh là 29,5% trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH, trong đó:
- Bảo hiểm xã hội (25%): bao gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, và 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
- Bảo hiểm y tế (4,5%).
Chủ hộ kinh doanh được quyền lựa chọn mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng nhưng phải đảm bảo:
- Mức tối thiểu: Bằng mức tham chiếu tại thời điểm đóng (hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).
- Mức tối đa: Bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
- Mức đóng thấp nhất hiện nay là: 690.600 đồng/tháng (29,5% x 2.340.000 đồng).
- Mức đóng cao nhất hiện nay là: 13.806.000 đồng/tháng (29,5% x 20 x 2.340.000 đồng).
Chủ hộ kinh doanh có thể lựa chọn phương thức đóng linh hoạt: hàng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.
III. Thủ tục đăng ký
Thời hạn đăng ký tham gia là 30 ngày kể từ ngày thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Khi tham gia, chủ hộ sẽ được cấp thẻ BHYT để sử dụng khi khám, chữa bệnh.
- Trực tiếp: Tại cơ quan BHXH nơi đăng ký kinh doanh.
- Trực tuyến: Qua Cổng dịch vụ công BHXH bằng cách lập Tờ khai tham gia BHXH theo mẫu quy định và sử dụng chữ ký số.
Lưu ý quan trọng
- Chủ hộ kinh doanh đã đủ tuổi nghỉ hưu không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, trừ trường hợp còn thiếu tối đa 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Hành vi không thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT bắt buộc sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định.
- Chủ hộ kinh doanh chuyển đổi phương pháp tính thuế (ví dụ từ kê khai sang khoán) vẫn phải tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc.
