Hóa đơn điện tử không bắt buộc cho tất cả hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Chỉ các hộ kinh doanh đáp ứng đủ điều kiện cụ thể về doanh thu, lĩnh vực kinh doanh và phương pháp nộp thuế mới phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kể từ ngày 01/06/2025.
I. Đối tượng hộ kinh doanh bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền
Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên: Doanh thu này được tính dựa trên doanh thu thực tế phát sinh trong năm tài chính, không bao gồm các khoản bồi thường, hỗ trợ.
- Nộp thuế theo phương pháp kê khai: Hộ kinh doanh nộp thuế khoán không thuộc diện áp dụng. Từ 01/06/2025, hộ khoán có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên phải chuyển sang phương pháp kê khai.
- Lĩnh vực kinh doanh thuộc các nhóm sau:
- Trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ (trừ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác)
- Ăn uống, nhà hàng, khách sạn
- Dịch vụ vận tải hành khách
- Dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ
- Dịch vụ nghệ thuật, vui chơi giải trí, chiếu phim
- Các dịch vụ phục vụ cá nhân khác
- Sử dụng máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế: Việc sử dụng máy tính tiền là bắt buộc đối với các hộ thuộc diện áp dụng, không phải tự nguyện.
II. Hộ kinh doanh không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử
- Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử.
- Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán (nếu doanh thu dưới 1 tỷ đồng) không bắt buộc.
- Các hộ không đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên có thể tiếp tục sử dụng hóa đơn giấy hoặc tự nguyện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
III. Đặc điểm của hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền
- Không cần chữ ký số: Hộ kinh doanh không phải sử dụng chữ ký số khi lập hóa đơn từ máy tính tiền.
- Lập và gửi tức thời: Hóa đơn được khởi tạo, lập và gửi ngay cho khách hàng tại thời điểm bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ.
- Dữ liệu chuyển tự động: Dữ liệu hóa đơn được chuyển tự động đến cơ quan thuế qua hệ thống kết nối.
- Loại hóa đơn: Hộ kinh doanh chỉ được xuất hóa đơn bán hàng (không có mã số thuế GTGT), không được xuất hóa đơn GTGT.
- Giá trị pháp lý: Các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn máy tính tiền được xem là hợp pháp để xác định nghĩa vụ thuế.
IV. Lưu ý đặc biệt về một số trường hợp
- Hộ kinh doanh nông sản: Hộ kinh doanh nông sản vẫn bắt buộc áp dụng nếu có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên và kinh doanh bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng. Khi mua từ nông dân không đăng ký kinh doanh, hộ có thể dùng bảng kê thay hóa đơn GTGT.
- Thời điểm tính doanh thu: Căn cứ vào doanh thu thực tế hàng năm để xác định có thuộc diện bắt buộc hay không.
- Thời hạn triển khai: Hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc cần chủ động đăng ký và triển khai hệ thống máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế trước ngày 01/06/2025.
Ví dụ thực tế
- Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử: Cửa hàng tạp hóa có doanh thu 1,2 tỷ đồng/năm, nộp thuế kê khai, sử dụng máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế.
- Không bắt buộc: Quán cơm nhỏ có doanh thu 800 triệu đồng/năm, có thể tiếp tục sử dụng hóa đơn giấy hoặc tự nguyện đăng ký hóa đơn điện tử.
- Không bắt buộc: Hộ kinh doanh nộp thuế khoán có doanh thu 900 triệu đồng/năm, không bắt buộc chuyển sang hóa đơn điện tử.
Lưu ý quan trọng
- Quy định có hiệu lực từ ngày 01/06/2025 theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Ngày 01/01/2026 là thời điểm phương pháp khoán thuế bị bỏ hoàn toàn.
- Hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc phải chủ động đăng ký, triển khai hệ thống máy tính tiền đúng thời hạn.
- Không tuân thủ quy định sẽ bị xử phạt hành chính từ 2 đến 5 triệu đồng theo quy định pháp luật về thuế.
- Hộ kinh doanh không chắc chắn về nghĩa vụ của mình nên liên hệ cơ quan thuế địa phương để được hướng dẫn cụ thể.
