Từ ngày 01/7/2025, một hợp đồng khoán dịch vụ có thể bị coi là hợp đồng lao động và phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) nếu đáp ứng đủ ba điều kiện luật định. Việc này dựa trên bản chất công việc thay vì tên gọi hợp đồng.
I. Điều kiện xác định hợp đồng phải đóng BHXH
- Thời hạn hợp đồng: Hợp đồng có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.
- Có trả công, tiền lương: Người lao động được nhận tiền công hoặc tiền lương cho công việc thực hiện.
- Có sự quản lý, điều hành, giám sát: Người lao động chịu sự quản lý, điều hành hoặc giám sát trực tiếp từ bên giao khoán trong quá trình thực hiện công việc.
Ví dụ thực tế
- Trường hợp phải đóng BHXH: Một hợp đồng khoán dịch vụ thiết kế kéo dài 3 tháng, trong đó bên giao khoán phê duyệt kế hoạch làm việc hàng tuần và kiểm tra tiến độ định kỳ. Trường hợp này đủ cả 3 điều kiện nên phải đóng BHXH.
- Trường hợp không phải đóng BHXH: Một hợp đồng khoán trọn gói xây dựng kéo dài 2 tháng, người nhận khoán tự tổ chức nhân lực, phương tiện và không chịu sự giám sát trực tiếp về quy trình làm việc từ bên giao khoán. Trường hợp này thiếu điều kiện về sự quản lý, giám sát nên không phải đóng BHXH.
Lưu ý quan trọng
- Thời điểm áp dụng: Quy định này có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, thay thế cho Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (hết hiệu lực ngày 30/06/2025).
- Thiếu một trong ba điều kiện: Nếu thiếu bất kỳ điều kiện nào ở trên, hợp đồng vẫn được coi là hợp đồng dân sự và không thuộc đối tượng phải đóng BHXH bắt buộc.
- Không hồi tố: Quy định không áp dụng hồi tố cho các giai đoạn làm việc trước ngày 01/7/2025.
- Quy định chuyển tiếp: Các hợp đồng được ký trước ngày 01/7/2025 nhưng vẫn còn hiệu lực sau thời điểm này phải được rà soát lại để xác định nghĩa vụ đóng BHXH theo luật mới.
- Mục đích: Quy định nhằm ngăn chặn tình trạng lách luật, sử dụng các loại hợp đồng khác để trốn đóng BHXH cho người lao động.
