Khi người đang hưởng lương hưu qua đời, thân nhân sẽ được hưởng đầy đủ các chế độ trợ cấp tử tuất theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Dưới đây là các chế độ và điều kiện cụ thể mà thân nhân có thể nhận được:
I. Các chế độ trợ cấp thân nhân được hưởng
- Trợ cấp mai táng: Người lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng một lần bằng 10 lần mức lương cơ sở tại thời điểm người hưởng lương hưu qua đời. Hiện tại, mức trợ cấp mai táng là 18 triệu đồng.
- Trợ cấp tuất hằng tháng:
- Trường hợp thông thường: 50% mức lương cơ sở = 900.000 đồng/tháng.
- Trường hợp đặc biệt (không có người trực tiếp nuôi dưỡng): 70% mức lương cơ sở = 1.260.000 đồng/tháng.
- Số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng tối đa 4 người. Tổng mức trợ cấp tối đa là 3.600.000 đồng/tháng (trường hợp thông thường) hoặc 5.040.000 đồng/tháng (trường hợp đặc biệt).
- Trợ cấp tuất một lần: Áp dụng khi thân nhân không đủ điều kiện hưởng trợ cấp hằng tháng. Mức trợ cấp tính theo thời gian đã hưởng lương hưu:
- Qua đời trong 2 tháng đầu hưởng lương hưu: 48 tháng lương hưu đang hưởng.
- Từ tháng thứ 3 trở đi: mỗi 1 tháng hưởng lương hưu, mức trợ cấp giảm 0,5 tháng lương hưu.
- Mức thấp nhất: 3 tháng lương hưu đang hưởng.
- Nếu hưởng lương hưu từ 2 năm (24 tháng) trở lên, mức trợ cấp tính giảm trừ theo quy định, nhưng tối thiểu 3 tháng lương hưu
II. Đối tượng thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng
- Con chưa đủ 18 tuổi; con từ đủ 18 tuổi trở lên bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Vợ từ đủ 55 tuổi hoặc chồng từ đủ 60 tuổi trở lên; hoặc dưới độ tuổi này nhưng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Cha mẹ (bao gồm cha mẹ của vợ/chồng) từ đủ 60 tuổi (nam), 55 tuổi (nữ) hoặc dưới độ tuổi này nhưng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Thành viên khác trong gia đình đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.
- Điều kiện: Thân nhân (trừ con dưới 18 tuổi hoặc bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên) phải không có thu nhập hoặc có thu nhập hàng tháng thấp hơn mức lương cơ sở.
Ví dụ thực tế
Bà A hưởng lương hưu được 1 năm (12 tháng) với mức 4 triệu đồng/tháng thì qua đời. Thân nhân được nhận:
- Trợ cấp mai táng: 18 triệu đồng
- Trợ cấp tuất một lần: 43 tháng lương hưu = 172 triệu đồng (tính: 48 – ((12-2) x 0,5) = 43 tháng)
III. Thủ tục và thời hạn
- Thời hạn nộp hồ sơ: Trong vòng 90 ngày kể từ ngày người hưởng lương hưu qua đời.
- Thời hạn giải quyết: Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết và chi trả trong vòng 15 ngày khi nhận đủ hồ sơ.
Lưu ý quan trọng
- Thời điểm hưởng trợ cấp tuất hằng tháng bắt đầu từ tháng liền kề sau tháng người qua đời.
- Khi thân nhân đã được giải quyết hưởng trợ cấp tuất một lần hoặc hàng tháng theo đúng quy định sẽ không được hoàn trả lại số tiền đã nhận để yêu cầu giải quyết lại theo hình thức khác.
- Trường hợp có từ 2 người chết trở lên thì thân nhân được hưởng 2 lần mức trợ cấp theo quy định.
