Có, khoản chi phí mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc cho nhà xưởng được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
I. Căn cứ pháp lý khoản chi phí bảo hiểm cháy nổ bắt buộc được trừ khi tính thuế TNDN
- Theo Điều 4 Thông tư số 96/2015/TT-BTC, khoản chi phí liên quan đến bảo hiểm cháy nổ bắt buộc là chi phí hợp lý nếu có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ.
- Bảo hiểm cháy nổ là chế độ bảo hiểm bắt buộc theo pháp luật, hiện áp dụng theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP (đến hết 30/6/2025) và Nghị định 105/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/07/2025).
II. Quy định và hướng dẫn về bảo hiểm cháy nổ bắt buộc cho nhà xưởng
- Nhà xưởng, cơ sở sản xuất thuộc danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ phải mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc (theo Phụ lục II Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Phụ lục II Nghị định 50/2024/NĐ-CP).
- Đối tượng phải tham gia bảo hiểm bao gồm: nhà xưởng, công trình kiến trúc, máy móc thiết bị, hàng hóa (nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm).
- Trường hợp không mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc sẽ bị xử phạt theo Điều 49 Nghị định 144/2021/NĐ-CP:
- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ (trừ cơ sở hạt nhân).
- Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với cơ sở hạt nhân.
- Lưu ý: Mức phạt trên áp dụng cho cá nhân, mức phạt đối với tổ chức/doanh nghiệp gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân (tức từ 60 – 100 triệu đồng).
III. Điều kiện ghi nhận chi phí bảo hiểm cháy nổ vào chi phí hợp lý
- Có hợp đồng bảo hiểm, Giấy chứng nhận bảo hiểm và hóa đơn chứng từ thanh toán đầy đủ, hợp lệ (nếu giá trị thanh toán từ 20 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt).
- Khoản chi phí này phải thực tế phát sinh và liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Chi phí phải được hạch toán đúng kỳ kế toán tương ứng với thời hạn bảo hiểm.
IV. Cách tính phí và mức phí bảo hiểm cháy nổ nhà xưởng
- Phí bảo hiểm = Số tiền bảo hiểm tối thiểu × Tỷ lệ phí bảo hiểm.
- Tỷ lệ phí bảo hiểm được quy định cụ thể tại Phụ lục của Nghị định 67/2023/NĐ-CP (và Phụ lục VI Nghị định 105/2025/NĐ-CP từ 01/07/2025), dao động tùy thuộc vào loại hình sản xuất kinh doanh và mức độ rủi ro (ví dụ: ngành dệt may, gỗ, hóa chất sẽ có tỷ lệ khác nhau).
- Doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm có thể thỏa thuận tăng hoặc giảm phí bảo hiểm tối đa 25% dựa trên mức độ rủi ro và lịch sử bồi thường.
Ví dụ thực tế
- Trường hợp xưởng phát sinh cháy nổ gây thiệt hại 1 tỷ đồng. Nếu doanh nghiệp đã mua bảo hiểm và được công ty bảo hiểm bồi thường 600 triệu đồng, thì phần tổn thất còn lại (400 triệu đồng) doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN (nếu đáp ứng đủ hồ sơ xác định tổn thất theo quy định).
Lưu ý quan trọng
- Tuyệt đối không hạch toán chi phí mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc vào Tài sản cố định vô hình.
- Chi phí mua bảo hiểm cần được phân bổ dần vào chi phí sản xuất chung hoặc chi phí quản lý doanh nghiệp tương ứng với thời gian hiệu lực của hợp đồng bảo hiểm (tránh hạch toán 1 lần vào chi phí nếu hợp đồng vắt qua 2 năm tài chính).
- Đảm bảo Giấy chứng nhận bảo hiểm ghi đúng tên, địa chỉ của doanh nghiệp và tài sản được bảo hiểm để phục vụ giải trình thuế sau này.
