Không xuất hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ sẽ bị xử phạt hành chính, xử lý về hành vi trốn thuế hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm.
I. Xử phạt vi phạm hành chính
1. Hành vi không lập hóa đơn
- Từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định.
- Từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng: Áp dụng đối với một số trường hợp không lập hóa đơn cụ thể theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
2. Hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm
- Từ 4.000.000 đến 8.000.000 đồng: Đối với hành vi lập hóa đơn sai thời điểm nói chung.
- Từ 3.000.000 đến 5.000.000 đồng: Nếu lập hóa đơn sai thời điểm nhưng không dẫn đến chậm thực hiện nghĩa vụ thuế.
- Phạt cảnh cáo: Nếu có tình tiết giảm nhẹ và không dẫn đến chậm thực hiện nghĩa vụ thuế.
3. Các vi phạm khác
- Từ 2.000.000 đến 4.000.000 đồng: Đối với các hành vi như lập sai loại hóa đơn, hoặc hộ kinh doanh đã đăng ký nhưng không kết nối, chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử từ máy tính tiền với cơ quan thuế.
- Đến 10.000.000 đồng: Kể từ ngày 01/06/2025, hộ kinh doanh không sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo quy định có thể bị phạt đến mức này.
II. Xử lý hành vi trốn thuế
Nếu hành vi không xuất hóa đơn được xác định là hành vi trốn thuế, mức phạt sẽ được tính bằng 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn, tùy thuộc vào các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.
| Tình huống | Mức phạt |
|---|---|
| Có từ 1 tình tiết giảm nhẹ trở lên | 1 lần số thuế trốn |
| Không có tình tiết tăng nặng/giảm nhẹ | 1.5 lần số thuế trốn |
| Có 1 tình tiết tăng nặng | 2 lần số thuế trốn |
| Có từ 3 tình tiết tăng nặng trở lên | 3 lần số thuế trốn |
III. Truy cứu trách nhiệm hình sự
Nếu số tiền trốn thuế từ 100.000.000 đồng trở lên (hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm), cá nhân hoặc pháp nhân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trốn thuế với mức phạt tiền lên đến 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù tùy theo mức độ.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp bán lô hàng trị giá 500 triệu đồng nhưng không xuất hóa đơn, dẫn đến trốn 50 triệu đồng tiền thuế GTGT. Nếu không có tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế bằng 1.5 lần số thuế trốn, tương đương 50 triệu × 1.5 = 75 triệu đồng. Đồng thời, doanh nghiệp bị truy thu đủ 50 triệu đồng tiền thuế đã trốn.
Lưu ý quan trọng
- Biện pháp khắc phục: Ngoài việc nộp phạt, người vi phạm còn bị buộc phải lập hóa đơn theo đúng quy định và nộp đủ số tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
- Xử lý sai sót: Khi cơ quan thuế phát hiện hóa đơn có sai sót và thông báo, người bán có trách nhiệm điều chỉnh hoặc thay thế. Nếu không thực hiện, có thể bị phạt từ 2-4 triệu đồng.
- Trường hợp ngoại lệ: Pháp luật quy định một số trường hợp không phải lập hóa đơn như hàng hóa luân chuyển nội bộ, tiêu dùng nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất.
- Rủi ro khác: Không xuất hóa đơn còn có thể dẫn đến tranh chấp hợp đồng, mất quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào và bị cơ quan thuế giám sát chặt chẽ hơn.
