Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc theo Luật BHXH 2024, với quy trình đăng ký, mức đóng và các lưu ý quan trọng dưới đây.
I. Đối tượng và lộ trình áp dụng
Chính sách tham gia BHXH bắt buộc được áp dụng theo lộ trình sau:
- Từ ngày 01/7/2025: Áp dụng cho chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Từ ngày 01/7/2027: Áp dụng cho chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán.
- Từ ngày 01/7/2029: Áp dụng cho các hộ kinh doanh còn lại.
II. Quy trình đăng ký tham gia BHXH bắt buộc
1. Chuẩn bị hồ sơ
- Tờ khai tham gia BHXH (Mẫu TK1-TS ban hành kèm Quyết định 505/QĐ-BHXH).
- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
2. Nộp hồ sơ
- Địa điểm: Cơ quan BHXH cấp quận/huyện nơi đăng ký kinh doanh.
- Hình thức:
- Nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH.
- Gửi qua dịch vụ bưu chính.
- Đăng ký trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công BHXH (yêu cầu có chữ ký số).
- Thời hạn: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày thuộc đối tượng tham gia.
3. Thời gian giải quyết và kết quả
- Thời gian giải quyết: Không quá 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Kết quả: Chủ hộ kinh doanh được cấp sổ BHXH và thẻ BHYT.
4. Mức đóng và phương thức đóng
- Mức đóng: Bằng 25% trên thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH, trong đó 3% vào quỹ ốm đau, thai sản và 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất (chưa bao gồm 4.5% BHYT)
- Phương thức: Có thể lựa chọn đóng hàng tháng, 3 tháng, hoặc 6 tháng một lần.
Lưu ý quan trọng
- Chế tài vi phạm: Nếu không tham gia hoặc trốn đóng, chủ hộ có thể bị phạt tiền lên đến 75 triệu đồng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP và có thể bị cưỡng chế khấu trừ qua tài khoản ngân hàng.
- Ngoại lệ tham gia: Chủ hộ đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động thì không thuộc đối tượng tham gia bắt buộc.
- Hoàn trả phí BHXH tự nguyện: Trường hợp chủ hộ đang tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hoàn trả phần tiền đã đóng trùng với thời gian tham gia BHXH bắt buộc.
- Phối hợp liên ngành: Cơ quan Thuế và cơ quan BHXH sẽ phối hợp rà soát danh sách để xác định đối tượng thuộc diện tham gia.
- Chuyển đổi phương thức thuế: Hộ kinh doanh đang nộp thuế theo phương pháp kê khai nếu chuyển sang phương pháp khoán vẫn phải tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc.
