Lợi tức từ góp vốn doanh nghiệp có phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định hiện hành, tùy thuộc vào hình thức nhận lợi tức. Dưới đây là các quy định chi tiết để người đọc dễ nắm bắt.
I. Quy định hiện hành về thuế TNCN đối với lợi tức từ góp vốn
Lợi tức từ góp vốn doanh nghiệp phải chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN), với mức thuế và thời điểm tính thuế khác nhau tùy theo hình thức cụ thể. Doanh nghiệp có nghĩa vụ khấu trừ thuế tại nguồn khi chi trả các khoản lợi tức này. Quy định này áp dụng cho cả cá nhân cư trú và không cư trú có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
1. Đối với cổ tức bằng tiền mặt
Thu nhập từ cổ tức bằng tiền mặt và lợi nhuận được chia từ việc góp vốn vào doanh nghiệp chịu thuế suất 5% theo biểu thuế toàn phần. Thời điểm tính thuế là khi doanh nghiệp chi trả lợi tức cho cá nhân.
2. Đối với cổ tức bằng cổ phiếu
Theo quy định hiện hành, cá nhân nhận cổ tức bằng cổ phiếu hoặc chứng khoán thưởng chưa phải nộp thuế ngay tại thời điểm nhận. Thuế TNCN chỉ phát sinh khi cá nhân chuyển nhượng số cổ phiếu này, với mức thuế suất là 0,1% trên giá chuyển nhượng.
3. Đối với chuyển nhượng vốn góp
- Thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn góp chịu thuế TNCN tính trên phần lợi nhuận chênh lệch, được xác định bằng giá chuyển nhượng trừ đi giá mua ban đầu và các chi phí hợp lý liên quan.
- Cần phân biệt giữa chuyển nhượng chứng khoán (thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng) và chuyển nhượng vốn góp tại công ty không phải công ty cổ phần (thuế trên lợi nhuận thực tế).
4. Trường hợp được miễn thuế
Hiện chưa có quy định miễn thuế TNCN đối với trường hợp chuyển nhượng cổ phần/phần vốn góp tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; đây mới là hướng nghiên cứu trong chính sách.
II. Dự thảo điều chỉnh và định hướng trong tương lai
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2025 với nhiều đề xuất đáng chú ý:
- Thuế đối với cổ tức bằng cổ phiếu: Đang lấy ý kiến về việc thu thuế TNCN ngay tại thời điểm doanh nghiệp chia cổ tức bằng cổ phiếu, thay vì đợi đến lúc chuyển nhượng, nhằm tăng thu ngân sách.
- Thuế chuyển nhượng chứng khoán: Dự thảo đề xuất giữ nguyên phương pháp tính thuế 0,1% trên giá trị giao dịch, đồng thời có thể cho phép nhà đầu tư tự nguyện lựa chọn nộp thuế 20% trên lợi nhuận ròng (nếu chứng minh được chi phí hợp lý).
- Biểu thuế lũy tiến: Đề xuất rút gọn biểu thuế thu nhập cá nhân từ 7 bậc xuống còn 5 bậc.
- Mở rộng miễn thuế: Xem xét miễn thuế cho một số loại thu nhập như lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã nông nghiệp, thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải và trái phiếu xanh.
Lưu ý quan trọng
Các đề xuất trong dự thảo Luật Thuế TNCN mới vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, chưa có hiệu lực chính thức. Việc thay đổi thời điểm thu thuế đối với cổ tức bằng cổ phiếu được các chuyên gia nhận định có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư và dòng tiền trên thị trường chứng khoán.
