Kể từ 01/07/2025, mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được tính dựa trên lương gross và các mức đóng cụ thể, theo quy định mới nhất của Luật BHXH 2024 và các nghị định liên quan.
I. Tỷ lệ và căn cứ đóng BHXH bắt buộc
- Tỷ lệ đóng: Tổng cộng 32% trên tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, trong đó:
- Người lao động đóng: 10,5%
- Người sử dụng lao động đóng: 21,5%
- Tiền lương làm căn cứ đóng: Bao gồm mức lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo hợp đồng lao động. Không bao gồm các khoản phụ cấp, thưởng gắn với năng suất lao động và kết quả công việc.
- Mức đóng tối thiểu: Không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Năm 2025 áp dụng theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP:
- Vùng I: 4.960.000 đồng/tháng
- Vùng II: 4.410.000 đồng/tháng
- Vùng III: 3.860.000 đồng/tháng
- Vùng IV: 3.450.000 đồng/tháng
- Mức đóng tối đa: Không vượt quá 20 lần mức tham chiếu. Trong giai đoạn chuyển tiếp từ 01/07/2025, mức tham chiếu tạm thời bằng mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng. Do đó, mức lương đóng BHXH tối đa là 46.800.000 đồng/tháng.
II. Cách tính mức đóng bảo hiểm xã hội
1. Cách tính trên lương gross (Lương trước thuế)
- Công thức chung:
Mức đóng BHXH = Tiền lương làm căn cứ đóng × Tỷ lệ đóng tương ứng - Phân bổ tỷ lệ đóng:
- Người lao động (10,5%): 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất; 1,5% vào quỹ bảo hiểm y tế (BHYT); 1% vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
- Người sử dụng lao động (21,5%): 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất; 3% vào quỹ ốm đau và thai sản; 0,5% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN); 3% vào quỹ BHYT; 1% vào quỹ BHTN.
2. Quy đổi từ lương net (Lương thực nhận)
Pháp luật quy định BHXH được tính trên lương gross. Tuy nhiên, để ước tính lương gross từ lương net (thỏa thuận nhận lương sau khi đã trừ bảo hiểm), có thể dùng công thức sau:
- Công thức quy đổi: Lương gross ≈ Lương net / (1 – 0.105)
- Ví dụ: Nếu lương net là 8.950.000 đồng, lương gross tương đương sẽ là: 8.950.000 / (1 – 0.105) ≈ 10.000.000 đồng. Mức đóng BHXH sẽ được tính trên lương gross 10.000.000 đồng này.
Ví dụ thực tế
Một người lao động có lương gross 15.000.000 đồng/tháng (cao hơn mức tối thiểu và thấp hơn mức tối đa 46.800.000 đồng):
- Người lao động đóng: 15.000.000 × 10,5% = 1.575.000 đồng
- Người sử dụng lao động đóng: 15.000.000 × 21,5% = 3.225.000 đồng
- Tổng số tiền đóng cho cơ quan BHXH: 4.800.000 đồng
Lưu ý quan trọng
- Nếu lương gross vượt 46.800.000 đồng/tháng, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH chỉ tính trên mức 46.800.000 đồng.
- Người lao động nghỉ việc không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH tháng đó.
- Từ 01/07/2025, thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm.
- Chủ hộ kinh doanh có quy định riêng, phải đóng BHXH bắt buộc với tỷ lệ 25% trên mức thu nhập tự chọn (từ mức tham chiếu đến 20 lần mức tham chiếu).
