Nếu thuế suất GTGT trong hợp đồng đã ký là 10% nhưng thực tế chỉ còn 8%, doanh nghiệp cần điều chỉnh lại hợp đồng và hóa đơn để đúng quy định, tránh rủi ro pháp lý và tối ưu quyền lợi thuế.
I. Điều kiện áp dụng giảm thuế
- Thời gian áp dụng: Áp dụng cho các giao dịch diễn ra từ 01/7/2025 đến 31/12/2026.
- Đối tượng áp dụng: Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện giảm thuế GTGT theo Phụ lục I, II Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
- Loại trừ: Viễn thông, công nghệ thông tin, tài chính-ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại, sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, khai khoáng (trừ than), than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản phẩm hóa chất.
- Không áp dụng: Hàng hóa/dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng).
II. Quy trình điều chỉnh
Thỏa thuận và Lập Phụ lục Hợp đồng:
- Các bên cần lập văn bản thỏa thuận hoặc phụ lục hợp đồng ghi rõ nội dung sai sót và thống nhất việc điều chỉnh thuế suất.
- Nội dung cần có: số và ngày ký của hợp đồng gốc; nội dung điều chỉnh (thay đổi thuế suất GTGT từ 10% xuống 8%); giá trị trước thuế, tiền thuế GTGT mới (8%), và tổng giá trị thanh toán sau điều chỉnh.
Điều chỉnh hóa đơn điện tử:
- Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, trước khi lập hóa đơn điều chỉnh, bắt buộc phải có văn bản thỏa thuận giữa người bán và người mua ghi rõ nội dung sai sót. Đối với người mua là cá nhân không kinh doanh, người bán có thể thông báo cho người mua về việc điều chỉnh hoặc đăng thông báo trên website của mình.
- Lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế. Ghi rõ lý do: “Điều chỉnh giảm thuế suất GTGT theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP”.
- Trường hợp cần điều chỉnh cho nhiều hóa đơn đã lập sai trong cùng một tháng cho cùng một người mua, có thể lập một hóa đơn điều chỉnh duy nhất và phải kèm theo bảng kê chi tiết các hóa đơn được điều chỉnh.
Kê khai thuế:
- Bên bán: Kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu ra vào kỳ thuế phát sinh hóa đơn gốc.
- Bên mua: Kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào được khấu trừ vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh.
Ví dụ thực tế
Hợp đồng ABC ký ngày 20/06/2025, thuế suất ghi trên hợp đồng là 10%. Ngày 05/07/2025 các bên lập phụ lục điều chỉnh: giá chưa thuế 100 triệu VNĐ, thuế GTGT (8%) là 8 triệu VNĐ, tổng thanh toán 108 triệu VNĐ.
Lưu ý quan trọng
- Thời hạn thực hiện: Việc điều chỉnh cần được thực hiện sớm nhất có thể khi phát hiện sai sót để tránh vi phạm pháp luật về quản lý thuế.
- Rủi ro pháp lý khi áp dụng sai:
- Áp dụng sai đối tượng giảm thuế (ví dụ: áp dụng cho bất động sản) sẽ bị xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
- Chậm điều chỉnh có thể bị phạt 20% trên số thuế khai sai.
- Lưu trữ hồ sơ: Toàn bộ phụ lục hợp đồng, văn bản thỏa thuận và hóa đơn điều chỉnh phải được lưu trữ tối thiểu 10 năm theo quy định.
- Hợp đồng gói thầu (ký trước 01/7/2025): Việc điều chỉnh tuân thủ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Thay đổi về thuế suất chỉ áp dụng cho phần công việc bị ảnh hưởng trực tiếp bởi chính sách mới.
- Khi cơ quan thuế phát hiện sai sót: Nếu cơ quan thuế thông báo hóa đơn có sai sót, người bán có trách nhiệm rà soát và lập hóa đơn điều chỉnh/thay thế theo quy định. Nghị định 70/2025/NĐ-CP đã bỏ quy định cơ quan thuế phải thông báo trong 01 ngày làm việc.
- Trường hợp đặc biệt (hoàn phí thanh toán): Khi tổ chức tín dụng lập hóa đơn điều chỉnh cho giao dịch hoàn phí dịch vụ thanh toán, hóa đơn không bắt buộc phải có dòng chữ “Điều chỉnh cho hóa đơn số…”.
- Quy định mới từ Luật Thuế GTGT 2024: Theo hướng dẫn tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.