Người lao động nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động sẽ được hưởng lương hưu hàng tháng nhưng mức hưởng sẽ thấp hơn so với nghỉ hưu đúng tuổi. Sau đây là điều kiện, mức hưởng và hỗ trợ cụ thể khi nghỉ hưu sớm do suy giảm sức khỏe.
I. Điều kiện nghỉ hưu sớm do suy giảm sức khỏe
- Thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc: Từ đủ 20 năm trở lên
- Mức suy giảm khả năng lao động: Từ 61% trở lên
- Giới hạn về tuổi (dựa trên mức suy giảm):
- Suy giảm từ 61% đến dưới 81%: Có tuổi thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định.
- Suy giảm từ 81% trở lên: Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định.
- Tuổi nghỉ hưu sớm năm 2025:
- Nam (suy giảm 61%-80%): từ 56 tuổi 3 tháng (thay vì 61 tuổi 3 tháng)
- Nữ (suy giảm 61%-80%): từ 51 tuổi 8 tháng (thay vì 56 tuổi 8 tháng)
II. Chế độ hỗ trợ và mức hưởng khi nghỉ hưu sớm
- Lương hưu hằng tháng:
- Được hưởng lương hưu hằng tháng nhưng mức thấp hơn so với người nghỉ đúng tuổi.
- Mức hưởng bằng 45% tương ứng 15-20 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng được tính thêm 2%, tối đa 75%.
- Lương hưu giảm 2% cho mỗi năm nghỉ trước tuổi quy định.
- Trường hợp tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ dưới 6 tháng: không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu.
- Trường hợp tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng: giảm 1%.
- Trường hợp đặc biệt (Công việc nặng nhọc, độc hại):
- Người lao động có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì được nghỉ hưu mà không xét đến độ tuổi.
- Làm khai thác than trong hầm lò từ đủ 15 năm và suy giảm khả năng lao động từ 61%: được nghỉ hưu sớm tối đa 10 tuổi.
III. Các quy định mới và đáng chú ý từ 01/07/2025
- Thời điểm bắt đầu hưởng lương hưu: Thời điểm hưởng lương hưu do suy giảm khả năng lao động được tính từ tháng liền kề sau tháng có kết luận bị suy giảm khả năng lao động. Nếu kết luận này có trước tháng đủ tuổi nghỉ hưu, thời điểm hưởng lương hưu vẫn được tính từ tháng liền kề sau tháng đủ tuổi nghỉ hưu.
- Trợ cấp xã hội hàng tháng cho người cao tuổi không lương hưu: Người lao động từ đủ 80 tuổi trở lên không có lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp xã hội hàng tháng thì được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng; mức chuẩn trợ giúp xã hội áp dụng từ ngày 1/7/2024 là 500.000 đồng/tháng.
- Tỷ lệ tính lương hưu cho người tham gia BHXH tự nguyện: Từ 1/7/2025, tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng của người tham gia BHXH tự nguyện được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.
Ví dụ thực tế
- Một lao động nam 57 tuổi, đóng BHXH 22 năm, bị suy giảm sức khỏe 70%:
- Đủ điều kiện nghỉ hưu sớm 4 năm 3 tháng so với tuổi quy định (61 tuổi 3 tháng).
- Mức lương hưu bị giảm 8% so với mức thông thường (4 năm x 2%).
Lưu ý quan trọng
- Phải có kết luận giám định của Hội đồng giám định y khoa xác nhận mức suy giảm sức khỏe.
- Từ 1/7/2025, dù điều kiện đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu giảm xuống 15 năm, nhưng trường hợp nghỉ hưu sớm do suy giảm sức khỏe vẫn bắt buộc phải đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên.
