Khi nghỉ việc tạm thời, người lao động có hai lựa chọn chính: bảo lưu thời gian đóng BHXH hoặc tham gia BHXH tự nguyện. Quyết định phù hợp phụ thuộc vào thời gian dự kiến quay lại làm việc và điều kiện tài chính cá nhân.
I. Bảo lưu thời gian đóng BHXH
- Không mất phí và bảo toàn toàn bộ thời gian đã đóng trước đó.
- Không cần thủ tục phức tạp, chỉ cần giữ sổ BHXH và quyết định nghỉ việc, không phải nộp hồ sơ bảo lưu.
- Thời gian đóng BHXH trước và sau sẽ được ghi tiếp nối khi người lao động quay lại làm việc.
- Thời gian bảo lưu không bị giới hạn, có thể kéo dài đến khi đủ tuổi nghỉ hưu.
- Trong thời gian bảo lưu người lao động không được tích lũy thêm thời gian đóng và không hưởng các quyền lợi BHXH hiện hành.
II. Tham gia BHXH tự nguyện
- Tiếp tục tích lũy thời gian đóng và duy trì các quyền lợi BHXH, khi hưởng lương hưu sẽ được cấp thẻ BHYT.
- Cần đóng BHXH tự nguyện theo mức thu nhập lựa chọn: thấp nhất bằng chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn (hiện tại là 1.200.000 đ/tháng), cao nhất là 46.800.000 đ/tháng (20 lần lương cơ sở hiện tại 2.340.000 đ/tháng)
- Có thể lựa chọn phương thức đóng hằng tháng, một lần cho nhiều năm về sau (không quá 5 năm/lần) hoặc một lần cho những năm còn thiếu (áp dụng với người đã đủ tuổi nhưng thiếu không quá 5 năm đóng bảo hiểm từ 01/7/2025 theo Luật BHXH 2024).
- Điều kiện tham gia: công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên không thuộc diện bắt buộc đóng BHXH.
- BHXH tự nguyện chỉ gồm chế độ hưu trí và tử tuất, không bao gồm ốm đau, thai sản, TNLĐ-BNN
III. Nhận BHXH một lần
- Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động có thể làm hồ sơ nhận BHXH một lần tại cơ quan BHXH gần nhất.
- Cơ quan BHXH vẫn khuyến khích nên bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu hàng tháng về sau, do tổng quyền lợi nhận được cao hơn nhận BHXH một lần.
IV. Hưởng lương hưu đối với người bảo lưu
- Luật BHXH 2024 hiệu lực từ 1/7/2025: điều kiện hưởng lương hưu giảm còn 15 năm đóng BHXH và đủ tuổi nghỉ hưu.
- Người bảo lưu cần nộp hồ sơ hưởng lương hưu gồm sổ BHXH và văn bản đề nghị người lao động nộp hồ sơ khi đủ điều kiện hưởng lương hưu tại cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc nơi thuận tiện nhất.
Lưu ý quan trọng
- Nên chọn bảo lưu thời gian đóng nếu nghỉ việc ngắn hạn dưới 1 năm, tài chính khó khăn hoặc đã gần đủ điều kiện hưởng hưu. Chọn tham gia BHXH tự nguyện nếu nghỉ dài hạn, tài chính ổn định, muốn sớm đạt điều kiện hưởng lương hưu hoặc nâng mức lương hưu tương lai.
- Mức đóng, phương thức, chính sách hỗ trợ nên tham khảo chi tiết tại cơ quan BHXH địa phương để cập nhật chính xác từng thời điểm.
