Có, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, người khuyết tật đặc biệt nặng thuộc đối tượng được phép rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần. Dưới đây là các quy định chi tiết về điều kiện, hồ sơ và thủ tục thực hiện.
I. Quy định về người khuyết tật đặc biệt nặng được rút BHXH một lần
1. Đối tượng áp dụng
- Người khuyết tật đặc biệt nặng: Là người mất hoàn toàn chức năng hoặc không tự chủ được trong sinh hoạt, được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.
2. Các trường hợp khác được rút BHXH một lần từ 01/7/2025
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH (giảm từ 20 năm so với quy định cũ).
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc một trong các bệnh nguy hiểm: Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ trướng mất bù, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS.
- Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Người tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng nghỉ việc không tiếp tục đóng BHXH và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
II. Hồ sơ và thủ tục rút BHXH một lần
1. Hồ sơ cần chuẩn bị
- Đối với người khuyết tật đặc biệt nặng: Bản sao Giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng do cơ quan có thẩm quyền cấp.
- Đối với người suy giảm khả năng lao động từ 81%: Biên bản giám định y khoa của Hội đồng giám định y khoa.
2. Thủ tục thực hiện
- Nơi nộp hồ sơ: Cơ quan BHXH cấp huyện hoặc tỉnh nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú).
- Thời gian giải quyết: Tối đa 07 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
III. Mức hưởng và cách tính
- Mức hưởng BHXH một lần được tính dựa trên số năm đã đóng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Lưu ý về tiền hỗ trợ: Mức hưởng BHXH một lần không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện (trừ trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo).
IV. Những thay đổi quan trọng từ 01/7/2025
- Bổ sung đối tượng: Người khuyết tật đặc biệt nặng và người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên chính thức được rút BHXH một lần.
- Loại bỏ đối tượng: Bệnh phong không còn nằm trong danh sách các bệnh được rút BHXH một lần ngay lập tức.
- Giảm điều kiện thời gian đóng: Người đủ tuổi nghỉ hưu chỉ cần chưa đủ 15 năm đóng BHXH là được rút (thay vì 20 năm).
Ví dụ thực tế
- Anh B bị tai nạn dẫn đến liệt toàn thân, không thể tự phục vụ (khuyết tật đặc biệt nặng). Anh B có Giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng do UBND xã cấp.
- Theo luật mới, anh B được làm thủ tục rút BHXH một lần ngay lập tức mà không cần chờ sau 12 tháng nghỉ việc và cũng không cần Biên bản giám định y khoa (loại giấy tờ chỉ dành cho người suy giảm khả năng lao động 81%).
Lưu ý quan trọng
- Người khuyết tật đặc biệt nặng được rút ngay, không áp dụng quy định chờ 12 tháng như trường hợp nghỉ việc thông thường.
- Người lao động có quyền lựa chọn: Nhận BHXH một lần hoặc bảo lưu thời gian đóng để hưởng trợ cấp tuất/lương hưu sau này (nếu đủ điều kiện).
- Số tiền nhận được khi rút một lần sẽ bị trừ đi phần ngân sách Nhà nước đã hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện (nếu có).
