Người lao động đóng BHXH chưa bao gồm BHYT vì đây là hai loại bảo hiểm riêng biệt, nhưng thường sẽ phải đóng cùng lúc theo quy định pháp luật đối với nhóm bắt buộc.
I. Phân biệt Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bảo hiểm y tế (BHYT)
BHXH và BHYT là hai quỹ riêng biệt, nhằm các mục đích và có mức đóng khác nhau.
1. Bảo hiểm xã hội (BHXH)
- Mục đích: Phục vụ các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
- Mức đóng: Tổng cộng 26% mức tiền lương, trong đó người lao động (NLĐ) đóng 8% và người sử dụng lao động (NSDLĐ) đóng 18%.
- Phân bổ quỹ: Tổng mức đóng 26% được phân bổ vào các quỹ thành phần: Quỹ ốm đau và thai sản (3%), Quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (1%), và Quỹ hưu trí và tử tuất (22%).
2. Bảo hiểm y tế (BHYT)
- Mục đích: Dành cho việc khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe.
- Mức đóng: 4,5% mức tiền lương, trong đó người lao động đóng 1,5% và người sử dụng lao động đóng 3%.
II. Quy định về việc đóng bảo hiểm
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người sử dụng lao động có trách nhiệm đăng ký tham gia và đóng đầy đủ các loại bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, Bảo hiểm thất nghiệp) cho người lao động đủ điều kiện.
1. Đối tượng và thực tế đóng góp
Đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên, việc tham gia BHXH và BHYT là bắt buộc. Trong thực tế, hai loại bảo hiểm này được đóng chung trong một kỳ. Hàng tháng, người sử dụng lao động sẽ trích tiền lương của người lao động để đóng phần của họ, cộng với phần của doanh nghiệp, và nộp cho cơ quan BHXH.
- Tổng mức trừ vào lương người lao động: 9,5% (gồm 8% BHXH + 1,5% BHYT), chưa tính Bảo hiểm thất nghiệp.
- Tiền lương đóng bảo hiểm: Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH và BHYT không bao gồm các khoản tiền thưởng, phúc lợi và các khoản bổ sung khác không mang tính chất thường xuyên theo quy định của pháp luật lao động.
Lưu ý quan trọng
Đối với trường hợp người lao động có hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng, pháp luật hiện hành quy định họ bắt buộc tham gia BHXH nhưng chưa thuộc đối tượng bắt buộc tham gia BHYT. Đây là điểm khác biệt quan trọng cần chú ý.
