Người lao động ký hợp đồng lao động ngắn hạn có thể thuộc diện bắt buộc đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tùy theo thời hạn của hợp đồng và các điều kiện kèm theo từ ngày 01/7/2025.
I. Đối tượng bắt buộc đóng BHXH
- Người lao động Việt Nam: Bắt buộc tham gia BHXH khi làm việc theo các hợp đồng sau:
- Hợp đồng lao động không xác định thời hạn.
- Hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.
- Các thỏa thuận có tên gọi khác nhưng thể hiện quan hệ lao động có trả công, tiền lương và quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
- Người lao động làm việc không trọn thời gian: Vẫn phải đóng BHXH bắt buộc nếu có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
- Người lao động nước ngoài bắt buộc đóng BHXH, BHYT khi làm hợp đồng xác định từ đủ 12 tháng trở lên, không phải đóng BHTN, trừ trường hợp ngoại lệ theo quy định.
II. Đối tượng không bắt buộc đóng BHXH
- Người lao động Việt Nam: Có hợp đồng dưới 1 tháng.
- Người lao động nước ngoài: Có hợp đồng dưới 12 tháng (trừ trường hợp ngoại lệ theo quy định).
III. Mức đóng BHXH bắt buộc từ 01/7/2025
- Người lao động: Đóng tổng 10,5%, gồm BHXH (8% quỹ hưu trí tử tuất), BHYT (1,5%), BHTN (1%).
- Người sử dụng lao động: Đóng tổng 21,5%, gồm BHXH (17,5%), BHYT (3%), BHTN (1%).
- Tổng mức đóng BHXH bắt buộc chung theo Luật BHXH 2024 là 25% trên quỹ tiền lương tháng đóng BHXH, trong đó phân bổ tỷ lệ đóng của người lao động và người sử dụng lao động theo đúng quy định hiện hành (ví dụ: người lao động đóng 8% vào quỹ BHXH, phần còn lại do người sử dụng lao động đóng).
- Mức lương làm căn cứ đóng:
- Thấp nhất: Bằng mức tham chiếu (hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).
- Cao nhất: Bằng 20 lần mức tham chiếu.
- Lương bằng ngoại tệ: Chuyển đổi sang đồng Việt Nam theo tỷ giá bình quân của 4 ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước tại thời điểm cuối ngày 02/01 (cho 6 tháng đầu năm) và ngày 01/07 (cho 6 tháng cuối năm).
Ví dụ thực tế
- Anh A ký hợp đồng lao động 2 tháng, lương 3.000.000 đồng/tháng ⇒ Bắt buộc đóng BHXH.
- Chị B ký hợp đồng lao động 20 ngày ⇒ Không bắt buộc đóng BHXH.
Lưu ý quan trọng
- Quy định áp dụng cho cả trường hợp thỏa thuận không chính thức nhưng thực chất là quan hệ lao động.
- Chậm đóng BHXH bị phạt 0,03% mỗi ngày trên số tiền chậm đóng và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật, với mức phạt tối đa theo khung quy định.
- Người sử dụng lao động phải bồi thường cho người lao động nếu không tham gia BHXH đầy đủ, kịp thời.
