Người lao động làm việc đồng thời tại hai nơi không phải tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc ở cả hai nơi, mà chỉ đóng tại một nơi theo nguyên tắc ưu tiên được quy định cụ thể.
I. Quy định chung khi có nhiều hợp đồng lao động
Theo Điều 19 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền giao kết nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động khác nhau, miễn là đảm bảo thực hiện đầy đủ các nội dung đã giao kết. Về nguyên tắc, mỗi người lao động chỉ được cấp một sổ BHXH với một mã số duy nhất để theo dõi quá trình đóng và hưởng các chế độ bảo hiểm.
II. Nguyên tắc tham gia các loại bảo hiểm bắt buộc
Khi người lao động có từ 2 hợp đồng lao động trở lên, việc tham gia các loại bảo hiểm được thực hiện theo quy định tại Quyết định 595/QĐ-BHXH và các văn bản hướng dẫn liên quan.
1. Đối với Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)
Người lao động chỉ tham gia BHXH và BHTN theo hợp đồng có mức lương cao nhất. Người sử dụng lao động tại các hợp đồng sau không cần đóng hai loại bảo hiểm này cho người lao động.
2. Đối với Bảo hiểm y tế (BHYT)
Người lao động tham gia BHYT theo hợp đồng lao động có mức tiền lương cao nhất.
3. Đối với Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ, BNN)
Người lao động có nhiều hợp đồng lao động thì mỗi nơi sử dụng lao động phải đóng BHTNLĐ, BNN cho người lao động theo từng hợp đồng nếu mức lương bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu vùng; nếu mức lương dưới mức này, nơi sử dụng lao động không phải đóng BHTNLĐ, BNN.
III. Xử lý trường hợp đóng trùng bảo hiểm
Trong trường hợp đã xảy ra tình trạng đóng trùng BHXH ở hai công ty, người lao động và doanh nghiệp sẽ được cơ quan BHXH hoàn trả lại số tiền đã đóng trùng sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết. Người lao động cần thực hiện thủ tục giảm trùng và gộp sổ BHXH để thống nhất quá trình đóng bảo hiểm về một sổ duy nhất.
Lưu ý quan trọng
- Người lao động có trách nhiệm thông báo cho người sử dụng lao động ở hợp đồng thứ hai (trở đi) về việc mình đã tham gia BHXH tại một nơi khác để doanh nghiệp thực hiện đúng quy định.
- Việc tuân thủ đúng các nguyên tắc trên giúp đảm bảo quyền lợi hưởng các chế độ BHXH sau này (như hưu trí, thai sản, ốm đau) và tránh các rắc rối về thủ tục.
