Người lao động nghỉ hưu sớm không phải lúc nào cũng được nhận lương hưu trọn vẹn mà phải phụ thuộc vào từng trường hợp và điều kiện pháp luật quy định.
I. Quy định chung về nghỉ hưu sớm và mức hưởng lương hưu
Người lao động nghỉ hưu sớm không phải lúc nào cũng được nhận lương hưu trọn vẹn. Việc này phụ thuộc vào trường hợp cụ thể và điều kiện nghỉ hưu sớm theo quy định của pháp luật, với nhiều thay đổi quan trọng từ ngày 01/07/2025 theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Theo lộ trình, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường năm 2025 là 61 tuổi 3 tháng đối với nam và 56 tuổi 8 tháng đối với nữ. Khi nghỉ hưu trước độ tuổi này, người lao động thông thường sẽ bị trừ 2% mức hưởng lương hưu cho mỗi năm nghỉ sớm.
II. Các trường hợp nghỉ hưu sớm không bị trừ tỷ lệ lương hưu
Một số trường hợp đặc biệt được nghỉ hưu sớm hơn tuổi quy định mà không bị trừ tỷ lệ hưởng lương hưu, bao gồm:
1. Người lao động làm công việc nặng nhọc, độc hại hoặc ở vùng khó khăn
Được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm so với tuổi quy định (nam từ 56 tuổi 3 tháng, nữ từ 51 tuổi 8 tháng) nếu có đủ 15 năm đóng BHXH và thuộc một trong các trường hợp sau:
- Có đủ 15 năm làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Có đủ 15 năm làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
2. Người lao động làm công việc đặc biệt
Được nghỉ hưu sớm tối đa 10 năm khi có đủ 15 năm đóng BHXH và có từ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò.
3. Cán bộ, công chức, viên chức tinh giản biên chế
Những người nghỉ hưu trước tuổi do sắp xếp tổ chức, tinh giản biên chế theo Nghị định 29/2023/NĐ-CP (hiện hành) không bị trừ tỷ lệ lương hưu và còn được hưởng các khoản trợ cấp thêm, ví dụ như trợ cấp 5 tháng tiền lương cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.
III. Trường hợp nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động
Người lao động bị suy giảm khả năng lao động vẫn có thể nghỉ hưu sớm nhưng mức hưởng lương hưu sẽ bị điều chỉnh:
- Theo quy định hiện hành, người lao động nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi. Mức trừ 2% cho mỗi năm nghỉ hưu sớm chỉ áp dụng với trường hợp suy giảm khả năng lao động dưới 61% hoặc các trường hợp nghỉ hưu sớm khác.
Ngoài ra, người làm nghề đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có thể nghỉ hưu sớm tối đa 15 năm so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường nếu đủ điều kiện về thời gian đóng và công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
IV. Cách tính lương hưu và các quy định mới từ 01/07/2025
Mức lương hưu hằng tháng được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho 15 năm đầu đóng góp. Sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm sẽ được tính thêm 2%, tối đa không quá 75%.
Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 mang đến một số điểm mới quan trọng:
- Điều kiện hưởng lương hưu giảm xuống còn 15 năm đóng BHXH (thay vì 20 năm như trước).
- Người lao động còn thiếu tối đa 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu có thể đóng BHXH một lần cho thời gian còn thiếu.
Lưu ý quan trọng
Từ ngày 01/07/2025, người hưởng lương hưu có thể lựa chọn nhận tiền qua các hình thức linh hoạt như: tài khoản ngân hàng, trực tiếp từ cơ quan BHXH, hoặc thông qua tổ chức dịch vụ được ủy quyền.
