Nếu người lao động nghỉ việc nhưng chưa rút BHXH một lần, toàn bộ thời gian đã đóng BHXH sẽ được bảo lưu, giúp tích lũy quyền lợi để hưởng lương hưu hoặc các chế độ khác theo quy định.
I. Quyền lợi và Điều kiện Bảo lưu BHXH
Người lao động nghỉ việc nhưng không rút BHXH một lần sẽ được bảo lưu toàn bộ thời gian đã đóng. Thời gian này sẽ được cộng dồn khi người lao động quay lại làm việc và tiếp tục tham gia BHXH, giúp tích lũy đủ điều kiện để hưởng lương hưu sau này.
Theo Luật BHXH 2024, một trong những điều kiện tiên quyết để xét hưởng các chế độ (bao gồm cả rút BHXH một lần) là người lao động phải đã chấm dứt tham gia BHXH, tức là đã chấm dứt hợp đồng lao động, không chỉ đơn thuần là nghỉ không lương.
II. Quy định về việc rút BHXH một lần (theo Luật BHXH 2024)
Kể từ ngày 01/07/2025, quy định về việc rút BHXH một lần có sự phân biệt rõ ràng giữa các nhóm đối tượng tham gia.
1. Đối với người tham gia BHXH trước ngày 01/07/2025
Những người lao động đã tham gia BHXH trước mốc thời gian này, sau 12 tháng nghỉ việc không tiếp tục tham gia BHXH và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm, vẫn có quyền lựa chọn rút BHXH một lần theo quy định cũ hoặc tiếp tục bảo lưu.
2. Đối với người tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 trở đi
Việc rút BHXH một lần bị hạn chế chặt chẽ hơn và chỉ áp dụng cho một số trường hợp đặc biệt sau:
- Ra nước ngoài để định cư hợp pháp.
- Mắc bệnh hiểm nghèo đến tính mạng (như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ trướng, lao nặng, AIDS…).
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
- Lao động nữ là người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã nghỉ việc mà có yêu cầu.
- Có thời gian đóng BHXH dưới 12 tháng.
III. Các lợi ích chính khi bảo lưu thời gian đóng BHXH
Việc bảo lưu thời gian đóng BHXH đảm bảo nhiều quyền lợi an sinh xã hội lâu dài và vượt trội hơn so với việc nhận một khoản tiền duy nhất:
- Hưởng lương hưu hàng tháng: Chỉ cần đóng BHXH từ đủ 15 năm và đủ tuổi nghỉ hưu là có thể nhận lương hưu ổn định hàng tháng.
- Được cấp thẻ BHYT miễn phí: Người hưởng lương hưu sẽ được cấp thẻ BHYT miễn phí trọn đời để chi trả chi phí khám chữa bệnh.
- Tích lũy để hưởng lương hưu cao hơn: Người lao động có thể tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện sau khi nghỉ việc để gia tăng thời gian đóng, từ đó nâng cao mức lương hưu sau này.
- Hưởng trợ cấp hàng tháng: Trường hợp đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng có thời gian đóng BHXH từ đủ 10 năm đến dưới 15 năm (và không tham gia BHXH tự nguyện), người lao động sẽ được hưởng trợ cấp hàng tháng.
- Nhận trợ cấp một lần khi nghỉ hưu: Người có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75% sẽ được nhận khoản trợ cấp một lần khi nghỉ hưu.
IV. Thủ tục hưởng lương hưu khi đang bảo lưu
Khi đủ điều kiện hưởng lương hưu, người đang bảo lưu thời gian đóng BHXH cần chuẩn bị hồ sơ gồm sổ BHXH và văn bản đề nghị hưởng lương hưu, nộp cho cơ quan BHXH tại nơi cư trú trong vòng 20 ngày trước thời điểm đủ điều kiện.
