Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam hoàn toàn có quyền rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần khi về nước. Đặc biệt, thủ tục này có nhiều điểm thuận lợi hơn so với lao động Việt Nam, được quy định chi tiết tại Nghị định 143/2018/NĐ-CP và Luật BHXH 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025).
I. Đối tượng được rút BHXH một lần
- Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Có giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp.
- Có hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 năm trở lên.
II. Điều kiện hưởng BHXH một lần
Người lao động nước ngoài được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH (hoặc chưa đủ 15 năm theo Luật BHXH 2024 từ ngày 01/7/2025).
- Đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS.
- Đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng không còn cư trú tại Việt Nam.
- Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc giấy phép lao động/chứng chỉ hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.
III. Thủ tục và hồ sơ cần chuẩn bị
1. Thành phần hồ sơ
- Sổ Bảo hiểm xã hội.
- Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB).
- Giấy ủy quyền (Mẫu số 13-HSB) trong trường hợp ủy quyền cho người khác làm thủ tục.
- Bản sao hộ chiếu hoặc thị thực (Visa) còn hạn (để đối chiếu thông tin).
- Hồ sơ bệnh án (đối với trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo).
2. Thời hạn giải quyết
- Cơ quan BHXH giải quyết và chi trả trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Người lao động có thể nộp hồ sơ trước khi về nước hoặc ủy quyền cho người khác nộp thay sau khi đã xuất cảnh.
IV. Điểm khác biệt so với lao động Việt Nam
- Thời gian chờ: Người lao động nước ngoài được làm thủ tục nhận BHXH một lần ngay khi chấm dứt hợp đồng lao động, không cần chờ 12 tháng sau khi nghỉ việc như người lao động Việt Nam.
- Thủ tục: Được ưu tiên giải quyết nhanh chóng để tạo điều kiện thuận lợi trước khi về nước.
Lưu ý quan trọng
- Quyền lợi thất nghiệp: Người lao động nước ngoài không thuộc đối tượng tham gia Bảo hiểm thất nghiệp, do đó không được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi nghỉ việc.
- Cách nhận tiền: Tiền BHXH một lần có thể nhận trực tiếp bằng tiền mặt tại cơ quan BHXH hoặc nhận qua tài khoản ngân hàng (khuyên dùng để thuận tiện chuyển đổi ngoại tệ).
- Dịch thuật hồ sơ: Nếu hồ sơ bệnh án hoặc các giấy tờ liên quan bằng tiếng nước ngoài thì phải được dịch thuật công chứng sang tiếng Việt.
- Hiệu lực Luật mới: Từ 01/7/2025, điều kiện hưởng lương hưu giảm xuống còn 15 năm đóng BHXH, giúp nhiều lao động nước ngoài có thêm lựa chọn hưởng lương hưu thay vì rút một lần.
