Người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tại Việt Nam có thể được hưởng từ 2 đến 5 chế độ bảo hiểm tùy theo loại hình BHXH tham gia (BHXH bắt buộc hưởng 5 chế độ, BHXH tự nguyện hưởng 2 chế độ). Dưới đây là chi tiết các chế độ được hưởng, mức đóng bảo hiểm và đối tượng áp dụng theo quy định mới nhất.
I. Các chế độ bảo hiểm xã hội
1. Chế độ với BHXH bắt buộc
-
- Ốm đau: Thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập khi người lao động bị ốm đau, không thể làm việc.
- Thai sản: Hỗ trợ người lao động trong thời gian nghỉ sinh con, nuôi con nhỏ.
- Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Đảm bảo quyền lợi khi người lao động bị tai nạn trong quá trình lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp.
- Hưu trí: Đảm bảo thu nhập khi người lao động hết tuổi lao động.
- Tử tuất: Hỗ trợ thân nhân khi người lao động qua đời.
2. Chế độ với BHXH tự nguyện
- Hưu trí: Nhận lương hưu khi đủ điều kiện.
- Tử tuất: Trợ cấp cho thân nhân khi người tham gia qua đời.
II. Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
- Người lao động: Đóng 8% tiền lương vào quỹ hưu trí và tử tuất.
- Người sử dụng lao động: Người sử dụng lao động đóng khoảng 21,5% tổng tiền lương, bao gồm các khoản ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
III. Đối tượng tham gia mở rộng từ 01/7/2025
- Người làm việc không trọn thời gian có tiền lương bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu.
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh.
- Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
- Các chức danh quản lý không hưởng lương tại hợp tác xã.
Ví dụ thực tế
Anh Nam làm việc tại công ty với mức lương 10 triệu đồng/tháng. Anh tham gia BHXH bắt buộc sẽ được hưởng đầy đủ 5 chế độ nêu trên. Khi anh ốm đau nghỉ việc, anh được hưởng trợ cấp ốm đau. Khi đủ tuổi hưu và đủ thời gian đóng, anh sẽ nhận lương hưu hàng tháng.
Lưu ý quan trọng
- BHXH bắt buộc do Nhà nước tổ chức, người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia.
- BHXH tự nguyện do công dân tự nguyện tham gia và được lựa chọn mức đóng phù hợp với thu nhập.
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ 01/7/2025, mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
