Từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực, mở rộng phạm vi tham gia BHXH bắt buộc cho nhiều nhóm đối tượng mới nhằm tăng cường an sinh xã hội cho người lao động.
I. Các nhóm lao động được bổ sung đóng BHXH bắt buộc
- Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh.
- Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
- Người lao động làm việc không trọn thời gian (bán thời gian) có tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
- Người làm việc theo hợp đồng không mang tên hợp đồng lao động nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
- Các chức danh quản lý được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương, bao gồm: thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên.
II. Một số quy định mới đáng chú ý
- Mức đóng BHXH: Căn cứ tính mức đóng và hưởng các chế độ BHXH sẽ dựa trên mức tham chiếu do Chính phủ quy định, thay thế cho mức lương cơ sở trước đây.
- Điều kiện hưởng lương hưu: Thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu được giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm, tạo cơ hội cho nhiều người lao động được hưởng lương hưu hơn.
- Hệ thống BHXH đa tầng: Luật mới bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội, hình thành hệ thống BHXH đa tầng nhằm hướng tới bao phủ toàn dân.
Ví dụ thực tế
- Chủ cửa hàng tạp hóa đã đăng ký hộ kinh doanh sẽ thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
- Tổ trưởng tổ dân phố hoạt động không chuyên trách tại địa phương sẽ phải đóng BHXH bắt buộc.
- Một nhân viên làm việc bán thời gian với mức lương tháng đạt ngưỡng quy định sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Lưu ý quan trọng
- Việc không tuân thủ nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc sẽ bị xử lý theo quy định, bao gồm truy thu, tính lãi và xử phạt vi phạm hành chính.
- Nghị định số 158/2025/NĐ-CP đã được ban hành để quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành các nội dung của Luật BHXH mới.