Theo quy định mới từ ngày 01/07/2025, không phải ai nghỉ việc đều được rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần; chỉ một số trường hợp đặc biệt được phép, tùy thời điểm bắt đầu tham gia BHXH. Dưới đây là chi tiết các trường hợp được rút BHXH một lần.
I. Các trường hợp được rút BHXH một lần
Chính sách mới áp dụng chung cho tất cả người lao động một số trường hợp đặc biệt sau:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH: Áp dụng cho người lao động đã đến tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng có thời gian đóng BHXH dưới 15 năm và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
- Ra nước ngoài để định cư hợp pháp: Cần có giấy tờ chứng minh việc định cư hợp pháp ở nước ngoài như thị thực định cư, giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam.
- Mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động: Áp dụng cho người mắc một trong các bệnh nguy hiểm đến tính mạng (ung thư, bại liệt, xơ gan cổ trướng mất bù, lao nặng, AIDS), hoặc bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
II. Quy định chuyển tiếp quan trọng
Điểm thay đổi lớn nhất của luật mới là phân chia điều kiện rút BHXH một lần dựa trên thời điểm người lao động bắt đầu tham gia BHXH.
1. Đối với người tham gia BHXH trước ngày 01/07/2025
Vẫn được áp dụng quy định cũ. Cụ thể, sau 12 tháng không tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện, nếu có tổng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm thì được quyền yêu cầu nhận BHXH một lần.
2. Đối với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 trở đi
Sẽ không được rút BHXH một lần chỉ vì lý do nghỉ việc sau 12 tháng. Nhóm đối tượng này chỉ được rút BHXH một lần khi thuộc một trong các trường hợp đặc biệt đã nêu ở mục I.
Ví dụ thực tế
- Chị B tham gia BHXH từ năm 2022, nghỉ việc vào tháng 8/2025 với tổng thời gian đóng là 3 năm. Vì chị B tham gia trước 01/07/2025, sau 12 tháng không đóng BHXH tiếp, chị sẽ được quyền rút BHXH một lần.
- Anh C bắt đầu tham gia BHXH từ tháng 9/2025. Đến năm 2028, anh nghỉ việc. Kể cả khi chờ 12 tháng, anh C cũng không được rút BHXH một lần, trừ khi anh thuộc các trường hợp như đủ tuổi hưu, định cư nước ngoài hoặc mắc bệnh hiểm nghèo.
Lưu ý quan trọng
- Người bắt đầu tham gia BHXH từ 01/07/2025 sẽ không được giải quyết rút BHXH một lần nếu chỉ nghỉ việc 12 tháng mà không thuộc các trường hợp đặc biệt.
- Thời gian giải quyết hồ sơ rút BHXH một lần vẫn là 10 ngày làm việc theo quy định hiện hành, cho đến khi có văn bản hướng dẫn mới.
- Trường hợp mắc bệnh phong không còn thuộc diện được rút BHXH một lần.
- Người lao động có thể rút BHXH một lần nhiều lần nếu sau khi rút, họ tiếp tục tham gia BHXH và đáp ứng lại các điều kiện theo quy định.
- Hồ sơ đề nghị hưởng BHXH một lần bao gồm sổ BHXH bản chính và đơn theo mẫu quy định (Mẫu 14-HSB), kèm theo giấy tờ chứng minh nếu thuộc trường hợp đặc biệt.
