Khi phát hiện nhân viên gian lận hoặc biển thủ tiền của công ty, doanh nghiệp cần xử lý nghiêm ngặt theo đúng quy trình pháp luật để bảo vệ quyền lợi cũng như tránh rủi ro pháp lý cho công ty.
I. Quy định pháp luật về xử lý kỷ luật sa thải nhân viên gian lận, biển thủ tiền
Hành vi gian lận, trộm cắp hoặc tham ô (biển thủ) tiền, tài sản công ty là vi phạm nghiêm trọng và là căn cứ để áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất là sa thải theo quy định tại Điều 125 Bộ luật Lao động 2019. Ngoài việc bị sa thải, người lao động thực hiện hành vi này còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cấu thành tội phạm.
II. Các bước xử lý khi phát hiện nhân viên gian lận, biển thủ tiền
1. Xác nhận hành vi vi phạm
Công ty cần lập biên bản vi phạm ngay tại thời điểm phát hiện hoặc thu thập đầy đủ chứng cứ liên quan (tài liệu, hóa đơn…) để chứng minh lỗi của người lao động.
2. Tổ chức họp xử lý kỷ luật lao động
- Thông báo trước nội dung, thời gian, địa điểm họp ít nhất 5 ngày làm việc cho các thành phần bắt buộc tham dự.
- Cuộc họp phải lập thành biên bản, thông qua và có chữ ký của những người tham dự.
3. Ban hành quyết định xử lý kỷ luật
Người có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định xử lý kỷ luật trong thời hiệu quy định. Quyết định phải được ký bởi người đại diện pháp luật hoặc người được ủy quyền của công ty.
4. Gửi và thông báo quyết định
Quyết định sa thải cần gửi cho người lao động bị xử lý, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có) và người đại diện theo pháp luật của lao động dưới 15 tuổi (nếu có).
III. Nguyên tắc và lưu ý khi xử lý kỷ luật lao động
- Doanh nghiệp phải chứng minh được lỗi của người lao động.
- Có sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có).
- Người lao động có quyền tự bào chữa, mời luật sư hoặc người khác bào chữa.
- Biên bản phải ghi rõ diễn biến, có xác nhận chữ ký của các thành phần tham dự.
- Không áp dụng nhiều hình thức kỷ luật cho một hành vi vi phạm.
- Phải tuân thủ thời hiệu xử lý kỷ luật lao động.
IV. Một số trường hợp và hậu quả pháp lý liên quan
- Thời hiệu xử lý kỷ luật: 06 tháng kể từ ngày vi phạm, riêng các hành vi liên quan tới tài chính, tài sản, tiết lộ bí mật kinh doanh là 12 tháng.
- Tạm đình chỉ công việc: Nếu vụ việc phức tạp, công ty có thể tạm đình chỉ công việc tối đa 15 ngày, đặc biệt tối đa 90 ngày, và phải tạm ứng 50% lương cho người lao động trong thời gian này.
- Trách nhiệm hình sự: Người lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản hoặc các tội danh tương ứng nếu đủ yếu tố cấu thành.
- Hậu quả đối với doanh nghiệp nếu xử lý sai quy trình: Nếu doanh nghiệp không tuân thủ đúng thủ tục, quyết định kỷ luật có thể bị tòa án hủy và công ty phải bồi thường thiệt hại cho người lao động.
- Các hình thức xử lý kỷ luật khác: Khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 6 tháng, cách chức – tùy theo mức độ vi phạm và nội quy lao động.
Ví dụ thực tế
Bản án 01/2025/LĐ-PT xác định công ty sa thải trái pháp luật do sai sót về quy trình và buộc doanh nghiệp bồi thường cho nhân viên.
Lưu ý quan trọng
- Tất cả các nội dung xử lý, hình thức kỷ luật cần được quy định rõ trong nội quy lao động của công ty.
- Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý khi thực hiện xử lý kỷ luật sa thải để hạn chế rủi ro tranh chấp.
