Từ ngày 1/7/2025, doanh nghiệp phải đặc biệt chú ý các quy định mới về bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc sẽ có hiệu lực, ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ của doanh nghiệp.
I. Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh phải tham gia BHXH bắt buộc.
- Người quản lý doanh nghiệp, thành viên hội đồng quản trị, kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng lương phải tham gia BHXH.
- Lao động làm việc không trọn thời gian có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu cũng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
- Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phải tham gia BHXH bắt buộc.
- Những hợp đồng không mang tên “hợp đồng lao động” nhưng có bản chất về việc làm trả công, sự quản lý của một bên, đều bắt buộc tham gia BHXH.
II. Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc và các quy định liên quan
- Chủ hộ kinh doanh cá thể: mức đóng BHXH bắt buộc là 25% trên mức lương cơ sở hiện hành, trong đó 3% vào quỹ ốm đau – thai sản và 22% vào quỹ hưu trí – tử tuất.
- Các đối tượng tham gia khác thực hiện theo tỷ lệ đóng mới: người lao động 10,5% (bao gồm BHXH, BHYT và BHTN), người sử dụng lao động 21,5%.
III. Quy định về thời hạn đóng và truy đóng BHXH
- Doanh nghiệp được tạm dừng nghĩa vụ đóng BHXH trong thời gian người lao động bị tạm đình chỉ công việc từ 14 ngày làm việc trở lên.
- Thời hạn truy đóng BHXH để không bị tính lãi chậm đóng được rút ngắn: phải hoàn tất truy đóng đến hết ngày cuối cùng của tháng kế tiếp kể từ tháng ban hành quyết định điều chỉnh tăng tiền lương.
IV. Chế tài xử lý vi phạm BHXH
- Hành vi trốn đóng BHXH có thể bị xử lý rất nghiêm, bao gồm khả năng bị truy cứu trách nhiệm hình sự (tương đương lĩnh vực thuế).
- Cơ quan BHXH sẽ tăng cường trách nhiệm đôn đốc và hướng dẫn doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ BHXH bắt buộc.
Lưu ý quan trọng
- Doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ hợp đồng lao động và các hình thức hợp tác khác để xác định chính xác đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc.
- Người lao động thử việc theo hợp đồng thử việc không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
- Việc tuân thủ đúng quy định giúp tránh các chế tài và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
