Từ ngày 1/7/2025, chính sách Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện sẽ có nhiều thay đổi quan trọng theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Dưới đây là những điểm mới cần lưu ý để người dân nắm bắt và thực hiện đúng quy định.
I. Những thay đổi chính về quyền lợi và đối tượng
1. Giảm điều kiện thời gian đóng để hưởng lương hưu
- Thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu được giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm.
- Người tham gia phải đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại thời điểm hưởng.
- Mức hưởng lương hưu sẽ được tính dựa trên tổng thời gian đóng góp. Đặc biệt, lao động nam có thời gian đóng từ 15 đến dưới 20 năm có thể hưởng lương hưu với tỷ lệ thấp hơn so với khi đóng đủ 20 năm.
2. Tăng mức hỗ trợ đóng từ Nhà nước
Nhà nước hỗ trợ tiền đóng cho người tham gia BHXH tự nguyện với các mức cụ thể theo Nghị định 159/2025/NĐ-CP:
- 50% mức đóng đối với người thuộc hộ nghèo.
- 40% mức đóng đối với người thuộc hộ cận nghèo.
- 30% mức đóng đối với người dân tộc thiểu số.
- 20% mức đóng đối với các đối tượng khác.
3. Đối tượng tham gia
- Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Một số nhóm trước đây có thể tham gia BHXH tự nguyện nay được chuyển sang diện BHXH bắt buộc, bao gồm: chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương, người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên… Do đó, các nhóm này sẽ không còn tham gia BHXH tự nguyện.
II. Quy định mới về rút BHXH một lần
Quy định về việc rút BHXH một lần có sự khác biệt rõ rệt giữa người tham gia trước và từ ngày 1/7/2025:
- Đối với người đã tham gia BHXH trước 1/7/2025: Sau 12 tháng không tiếp tục tham gia BHXH (cả bắt buộc và tự nguyện) và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm, vẫn được quyền yêu cầu rút BHXH một lần.
- Đối với người bắt đầu tham gia BHXH từ 1/7/2025: Sẽ không còn được áp dụng trường hợp rút BHXH một lần sau 12 tháng nghỉ việc. Việc rút một lần chỉ giới hạn trong các trường hợp chính sau:
- Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc một trong những bệnh hiểm nghèo theo quy định của pháp luật.
Lưu ý quan trọng
- Người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng và không rút BHXH một lần có thể đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng.
- Luật mới có quy định riêng cho người chấm dứt BHXH bắt buộc và còn thiếu trên 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu, cho phép họ đóng BHXH tự nguyện để hoàn thành thời gian còn thiếu.
