Bảo hiểm xã hội (BHXH) giải quyết chế độ tai nạn lao động (TNLĐ) theo quy định hiện hành, đảm bảo quyền lợi và thủ tục rõ ràng cho người lao động.
I. Điều kiện hưởng chế độ tai nạn lao động
- Tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Người lao động phải tham gia bảo hiểm này (bắt buộc hoặc tự nguyện, tùy từng đối tượng).
- Tai nạn thuộc các trường hợp được công nhận:
- Tai nạn xảy ra tại nơi làm việc, trong giờ làm việc;
- Tai nạn xảy ra ngoài nơi làm việc hoặc ngoài giờ làm việc nhưng khi thực hiện công việc theo yêu cầu của người sử dụng lao động;
- Tai nạn trên tuyến đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại, trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý.
- Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên;
- Không thuộc các trường hợp không được hưởng:
- Do mâu thuẫn cá nhân không liên quan đến công việc;
- Cố ý tự hủy hoại sức khỏe;
- Sử dụng chất gây nghiện trái quy định.
II. Quyền lợi BHXH khi bị tai nạn lao động
- Trợ cấp một lần: Dành cho người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30%. Mức trợ cấp tuân theo quy định pháp luật và tính trên tỷ lệ phần trăm mức lương cơ sở/thâm niên BHXH
- Trợ cấp hàng tháng: NLĐ suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên. Mức hưởng căn cứ vào tỉ lệ phần trăm mức lương cơ sở và phụ cấp thâm niên BHXH.
- Trợ cấp phục vụ: Trường hợp NLĐ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và bị liệt cột sống, mù hai mắt, cụt/liệt hai chi hoặc bệnh tâm thần được hưởng thêm trợ cấp phục vụ hàng tháng bằng mức lương cơ sở.
- Bảo hiểm y tế: NLĐ nghỉ việc hưởng trợ cấp tai nạn lao động hàng tháng sẽ được hưởng BHYT.
- Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện: Từ ngày 1/1/2025, người lao động không thuộc đối tượng BHXH bắt buộc, từ đủ 15 tuổi trở lên làm việc không theo hợp đồng lao động có thể tham gia bảo hiểm TNLĐ tự nguyện.
III. Trách nhiệm của người sử dụng lao động
- Sơ cứu, cấp cứu, tạm ứng chi phí: Kịp thời sơ cứu, cấp cứu và tạm ứng chi phí điều trị cho NLĐ bị tai nạn.
- Bồi thường: Bồi thường tùy theo mức suy giảm khả năng lao động, cụ thể: tối thiểu 1,5 tháng tiền lương với mức suy giảm 5–10%, cộng thêm cho mỗi 1% tăng thêm từ 11–80%, tối thiểu 30 tháng tiền lương nếu từ 81% trở lên hoặc tử vong.
- Chi trả chi phí y tế: Đóng BHYT hoặc thanh toán chi phí y tế điều trị từ khi sơ cứu tới khi ổn định.
IV. Thủ tục hưởng chế độ
1. Hồ sơ cần thiết:
- Sổ BHXH hoặc giấy tờ liên quan;
- Giấy ra viện/trích sao hồ sơ bệnh án;
- Biên bản giám định suy giảm khả năng lao động;
- Văn bản đề nghị giải quyết chế độ TNLĐ;
- Các giấy tờ bổ sung theo trường hợp cụ thể (nếu có).
2. Quy trình thực hiện:
- Người lao động nộp hồ sơ cho đơn vị sử dụng lao động.
- Đơn vị hoàn thiện hồ sơ và gửi đến cơ quan BHXH.
- Cơ quan BHXH giải quyết trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
V. Giám định và các quy định liên quan
- Người lao động có quyền chủ động đi giám định hoặc giám định lại mức suy giảm khả năng lao động khi thương tật đã điều trị ổn định; được chi trả phí giám định nếu đủ điều kiện hưởng.
- Mỗi vụ tai nạn lao động được giải quyết riêng biệt (không cộng dồn tỷ lệ suy giảm các lần vào nhau).
Lưu ý quan trọng
- Biên bản điều tra tai nạn lao động là cơ sở pháp lý bắt buộc, người lao động cần đề nghị đơn vị sử dụng lao động lập biên bản ngay khi xảy ra tai nạn.
- Mọi chế độ hưởng được xác định dựa trên tình trạng thương tật thực tế và kết quả giám định hợp pháp.
- Thông tin về việc từ ngày 1/7/2025 tai nạn trên đường đi/về chuyển sang chế độ ốm đau chưa có căn cứ pháp lý xác thực, do đó tiếp tục áp dụng theo quy định hiện hành.
