Thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay có nhiều hình thức đa dạng, được pháp luật Việt Nam quy định cụ thể. Những hình thức này nhằm đảm bảo minh bạch, thuận tiện và đáp ứng yêu cầu quản lý thuế, kế toán doanh nghiệp.
I. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
- Thanh toán qua ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán:
- Chuyển khoản ngân hàng (ủy nhiệm chi, lệnh chi)
- Séc
- Thẻ ngân hàng (gồm thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước)
- Ví điện tử
- Ủy nhiệm thu, nhờ thu
- Bù trừ công nợ:
- Cấn trừ giá trị hàng hóa/dịch vụ giữa các bên
- Chuyển giao công nợ thông qua bên thứ ba
- Thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba:
- Bên mua thanh toán cho bên thứ ba do bên bán chỉ định
- Thanh toán qua Kho bạc Nhà nước:
- Áp dụng cho các khoản cưỡng chế theo quyết định của cơ quan nhà nước
Ví dụ thực tế
Doanh nghiệp A mua nguyên liệu trị giá 10 triệu đồng từ doanh nghiệp B. Để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp A phải thanh toán thông qua các hình thức như chuyển khoản ngân hàng, thẻ hoặc ví điện tử và có đầy đủ chứng từ hợp lệ. Nếu doanh nghiệp A nộp tiền mặt vào tài khoản của doanh nghiệp B, thì khoản thanh toán này không được khấu trừ thuế.
Lưu ý quan trọng
- Áp dụng bắt buộc: Từ 01/7/2025 đối với hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên (bao gồm VAT) để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
- Không công nhận: Hình thức nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán không được coi là thanh toán không dùng tiền mặt cho mục đích khấu trừ thuế.
- Chứng từ phải đáp ứng quy định tại Nghị định 52/2024/NĐ-CP, có đầy đủ thông tin giao dịch và xác nhận của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.