Nếu bạn đã thử việc quá 2 tháng mà công ty chưa ký hợp đồng lao động bằng văn bản, bạn đang đối mặt với nhiều rủi ro về quyền lợi và nên chủ động yêu cầu công ty ký hợp đồng lao động để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
I. Quy định về thời gian và hợp đồng thử việc
- Thời gian thử việc tối đa: Theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc tối đa là:
- Không quá 180 ngày với vị trí quản lý doanh nghiệp;
- Không quá 60 ngày với công việc cần trình độ cao đẳng trở lên;
- Không quá 30 ngày với công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ;
- Không quá 06 ngày làm việc với các công việc khác.
- Quy định về ký kết hợp đồng sau khi kết thúc thử việc: Sau khi kết thúc thời gian thử việc, nếu người lao động tiếp tục làm việc thì công ty bắt buộc phải giao kết hợp đồng lao động (trừ trường hợp hợp đồng dưới 01 tháng được phép bằng lời nói). Đặc biệt, theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019, nếu hết thời gian thử việc mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc và công ty không ký hợp đồng mới, thì hợp đồng thử việc đã giao kết trước đó đương nhiên trở thành hợp đồng lao động.
II. Rủi ro khi không có hợp đồng lao động
- Không được đảm bảo các quyền lợi về lương tối thiểu, bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), nghỉ phép và bảo hộ lao động.
- Dễ bị cho nghỉ việc mà không được bồi thường, khó chứng minh quan hệ lao động khi xảy ra tranh chấp.
- Tuy nhiên, Tòa án vẫn có thể công nhận là hợp đồng lao động nếu có đủ yếu tố xác định quan hệ lao động (trả lương, quản lý, giám sát…).
III. Xử phạt công ty khi không ký hợp đồng lao động
- Công ty (tổ chức) không ký hợp đồng lao động bằng văn bản với người lao động làm việc đủ 01 tháng trở lên sẽ bị xử phạt hành chính (mức phạt đối với cá nhân bằng 1/2 mức này):
- Từ 4.000.000 đến 10.000.000 đồng (1-10 người vi phạm);
- Từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng (11-50 người vi phạm);
- Từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng (51-100 người vi phạm);
- Từ 30.000.000 đến 40.000.000 đồng (101-300 người vi phạm);
- Từ 40.000.000 đến 50.000.000 đồng (từ 301 người trở lên).
- Biện pháp khắc phục: Buộc công ty ký hợp đồng lao động bằng văn bản; trả lương, truy đóng BHXH, BHYT, BHTN. Hành vi trốn đóng bảo hiểm với số tiền lớn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
IV. Hành động người lao động nên thực hiện
- Chủ động yêu cầu công ty ký hợp đồng lao động bằng văn bản.
- Nếu công ty không thực hiện, người lao động thực hiện theo trình tự:
- Bước 1: Gửi đơn khiếu nại đến người sử dụng lao động (Ban Giám đốc công ty).
- Bước 2: Nếu không được giải quyết thỏa đáng, gửi đơn khiếu nại đến Chánh Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân.
- Khi làm đơn khiếu nại, sử dụng mẫu đơn chung theo quy định, trình bày rõ nội dung và yêu cầu giải quyết.
Lưu ý quan trọng
- Không ký hợp đồng ngay sau thử việc khiến người lao động mất quyền lợi cơ bản như lương, bảo hiểm. Cần chủ động yêu cầu ký hợp đồng lao động ngay sau khi đạt yêu cầu thử việc để đảm bảo quyền lợi chính đáng.
