Khi thuế GTGT đầu vào không đủ điều kiện khấu trừ, doanh nghiệp bắt buộc loại trừ khoản thuế này và thực hiện xử lý đúng quy định. Dưới đây là hướng dẫn xử lý chi tiết theo quy định mới nhất.
I. Các trường hợp thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ
- Vi phạm điều kiện hóa đơn, chứng từ:
- Không có hóa đơn GTGT hợp lệ hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
- Thiếu chứng từ nộp thuế ở khâu nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thay thuế cho nhà thầu nước ngoài.
- Không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt:
- Từ ngày 01/07/2025, các giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế GTGT.
- Quy định mới này thay thế ngưỡng 20 triệu đồng trước đây (trừ các trường hợp đặc biệt theo quy định Chính phủ).
- Sử dụng cho hoạt động không chịu thuế:
- Thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ dùng để sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT thì không được khấu trừ (trừ trường hợp phục vụ cho cả chịu thuế và không chịu thuế thì phải phân bổ).
II. Hướng dẫn xử lý thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ
1. Về kê khai thuế
- Nếu đã kê khai khấu trừ nhưng sau đó phát hiện không đủ điều kiện, doanh nghiệp phải thực hiện khai bổ sung tờ khai thuế GTGT của kỳ tính thuế có sai sót để điều chỉnh giảm số thuế được khấu trừ.
- Phải nộp đủ số tiền thuế phát sinh tăng thêm (nếu có) và tiền chậm nộp tính từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ sai sót.
2. Về hạch toán kế toán và chi phí thuế TNDN
- Nguyên tắc chung: Số thuế GTGT không được khấu trừ được hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh hoặc nguyên giá tài sản cố định, trừ trường hợp đặc biệt bên dưới.
| Trường hợp không được khấu trừ | Cách xử lý hạch toán và Chi phí thuế TNDN |
|---|---|
| Hàng hóa, dịch vụ dùng cho SXKD không chịu thuế GTGT | Hạch toán vào chi phí (TK 632, 641, 642) hoặc nguyên giá TSCĐ (TK 211). Được tính là chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. |
| Hóa đơn hợp pháp nhưng bị mất, sai sót nhỏ (không vi phạm nghiêm trọng) | Hạch toán vào chi phí hoặc nguyên giá. Được tính là chi phí được trừ nếu chứng minh được giao dịch thực tế. |
| Mua hàng > 5 triệu đồng nhưng thanh toán bằng tiền mặt | Không được khấu trừ thuế GTGT. Khoản thuế này cũng KHÔNG được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. |
| Hóa đơn bất hợp pháp, giao dịch khống | Không được khấu trừ thuế. Toàn bộ giá trị mua vào và thuế đều KHÔNG được tính vào chi phí được trừ. |
Lưu ý quan trọng
- Quy định mới về thanh toán: Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt mới là từ 5 triệu đồng (áp dụng từ 01/7/2025 theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP), thay vì 20 triệu đồng như trước.
- Rủi ro kép: Việc thanh toán tiền mặt cho giao dịch trên 5 triệu đồng sẽ dẫn đến thiệt hại kép: vừa không được khấu trừ thuế GTGT, vừa bị loại chi phí khi tính thuế TNDN.
- Thanh toán bù trừ: Các hình thức thanh toán bù trừ công nợ, bù trừ qua bên thứ ba (theo quy định) vẫn được coi là thanh toán không dùng tiền mặt.
