Tiền phạt vi phạm hợp đồng chỉ được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định và chỉ áp dụng trước ngày 01/10/2025.
I. Điều kiện để được tính tiền phạt vi phạm hợp đồng vào chi phí được trừ
- Khoản tiền phạt phải phát sinh thực tế liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
- Có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định.
- Đối với khoản chi có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên, cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
II. Phân biệt tiền phạt vi phạm hợp đồng và tiền phạt vi phạm hành chính
- Tiền phạt vi phạm hợp đồng là khoản do các bên thỏa thuận trong hợp đồng kinh tế và chỉ trước ngày 01/10/2025 mới được tính vào chi phí được trừ.
- Tiền phạt vi phạm hành chính (như vi phạm luật giao thông, kế toán, thuế) không được tính vào chi phí được trừ trong mọi trường hợp.
III. Hạch toán, chứng từ và kê khai thuế đối với tiền phạt vi phạm hợp đồng
- Bên chi tiền phạt: Lập phiếu chi tiền, căn cứ vào hợp đồng và chứng từ thanh toán để hạch toán.
- Bên nhận tiền phạt: Lập phiếu thu tiền, khoản thu này không phải xuất hóa đơn và không phải kê khai, nộp thuế GTGT.
- Ngoại lệ: Nếu bồi thường bằng hàng hóa, dịch vụ thì bên bồi thường phải lập hóa đơn, kê khai và nộp thuế GTGT như bán hàng hóa, dịch vụ thông thường.
IV. Quy định mới về xử lý thuế TNDN với tiền phạt, bồi thường do vi phạm hợp đồng (áp dụng từ 01/10/2025)
- Đối với bên nhận: Khoản thu nhập khác chịu thuế TNDN là phần chênh lệch dương (số thu lớn hơn số chi) từ tiền phạt, tiền bồi thường do vi phạm hợp đồng.
- Đối với bên trả: Khoản chi tiền phạt, bồi thường do vi phạm hợp đồng kinh tế vẫn được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, nếu có đủ chứng từ hợp lệ theo quy định.
Lưu ý quan trọng
- Không nhầm lẫn giữa tiền phạt vi phạm hợp đồng và tiền phạt vi phạm hành chính.
- Đảm bảo đầy đủ chứng từ hợp lệ mới được tính vào chi phí được trừ.
- Không xuất hóa đơn GTGT cho khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng.
- Từ ngày 01/10/2025, doanh nghiệp không còn được trừ khoản chi tiền phạt hợp đồng kinh tế khi tính thuế TNDN.
