Từ ngày 01/07/2025, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, nhiều nhóm đối tượng mới phải tham gia BHXH bắt buộc. Dưới đây là các trường hợp cụ thể theo quy định mới.
I. Các nhóm đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc
1. Người lao động làm việc theo hợp đồng
- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.
- Người làm việc không trọn thời gian (bán thời gian) có tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
- Người làm việc theo hợp đồng không mang tên “hợp đồng lao động” nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành của một bên.
- Người lao động được cử đi học, thực tập, công tác trong và ngoài nước mà vẫn hưởng tiền lương ở trong nước.
2. Chủ hộ kinh doanh và người quản lý
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh. Lộ trình áp dụng:
- Từ 01/07/2025: Áp dụng với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Từ 01/07/2029: Áp dụng với các chủ hộ kinh doanh còn lại.
- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp không hưởng lương.
- Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát của hợp tác xã không hưởng lương.
3. Các đối tượng đặc thù khác
- Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố (chỉ tham gia chế độ hưu trí và tử tuất).
- Lực lượng dân quân thường trực.
II. Mức đóng BHXH bắt buộc từ 01/07/2025
- Người lao động: Đóng 10,5% tiền lương, bao gồm 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất, 1,5% vào quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) và 1% bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
- Người sử dụng lao động: Đóng 21,5% trên quỹ lương đóng BHXH, bao gồm 17,5% BHXH (14% hưu trí – tử tuất; 3% ốm đau – thai sản; 0,5% tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp), 3% BHYT và 1% BHTN.
Ví dụ thực tế
- Một chủ tiệm tạp hóa đã đăng ký hộ kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai sẽ phải bắt đầu đóng BHXH bắt buộc từ ngày 01/07/2025.
- Nhân viên part-time làm việc tại quán cà phê với mức lương 5 triệu đồng/tháng (giả sử cao hơn mức tối thiểu) sẽ thuộc diện bắt buộc đóng BHXH, không còn phụ thuộc vào số giờ làm việc.
Lưu ý quan trọng
- Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH tháng đó.
- Lộ trình tham gia BHXH của chủ hộ kinh doanh được chia làm 2 giai đoạn (2025 và 2029) tùy thuộc vào phương pháp nộp thuế.
- Việc chậm tham gia BHXH bắt buộc có thể dẫn đến các biện pháp xử phạt theo quy định của pháp luật.
